Okulun ilk haftası, yılın en iyi niyetli haftasıdır. Çocuk dinlenmiş, veli kararlı, defterler yeni. Tam da bu yüzden ilk haftada verilen kararlar fazla iddialı olur ve yılın en kırılgan sistemleri bu hafta kurulur.
Aşağıdaki yedi maddenin ortak noktası şudur: hepsi mantıklı görünür, hiçbiri kötü niyetle yapılmaz, ama her biri kurulan düzenin ömrünü kısaltır.
1. İlk Günden Saatli Program Yazmak
En yaygın hata. Hafta sonu oturulur, güzel bir tablo hazırlanır: pazartesi 17.00-18.00 matematik, 18.00-18.30 mola, 18.30-19.30 fen.
Sorun, bu tablonun hiçbir gerçek veriye dayanmamasıdır. Çocuğun bu yıl eve kaçta geldiğini, hangi gün kaç ders olduğunu, hangi öğretmenin ne kadar ödev verdiğini henüz bilmiyorsunuzdur. Program ilk çarşamba gerçekle çarpışır ve iki hafta içinde terk edilir. Daha kötüsü, terk edilen her program bir sonrakine olan inancı azaltır.
Yerine: ilk hafta yalnızca gözlem yapın. Eve geliş saati, yorgunluk düzeyi, ödev süresi ve ağır günler not edilsin. Program bu verinin üzerine ikinci hafta kurulur — nasıl kurulacağı okulun ilk ayı rehberinde hafta hafta yazılı.
2. Aynı Anda Üç Yeni Kaynak Almak
Eylülde kırtasiyeden çıkarken alınan soru bankası sayısı, o kaynakların bitirilme ihtimaliyle ters orantılıdır. Üç kaynak alındığında çocuk hiçbirini sistematik bitirmez; her birinden birkaç sayfa çözer ve hepsi yarım kalır.
Yarım kalmış kaynaklar sadece para kaybı değildir; masanın üzerinde duran ve her bakışta 'yetişemiyorum' hissi veren bir yığın hâline gelirler.
Yerine: ders başına tek kaynakla başlayın ve bitmeden ikincisini almayın. Ortaokulda ilk ay için okul kitabı ve tek bir soru kaynağı fazlasıyla yeterlidir; ücretsiz kaynakları da ekleyebilirsiniz (MEBİ ve EBA). Kaynak seçimini ara sınıflar için kaynak seçimi yazısında ayrıntılandırdık.
3. İlk Hafta Deneme Çözdürmek
Özellikle 8. sınıf velilerinde görülüyor: yıl başlar başlamaz bir deneme çözdürüp 'nerede olduğumuzu görelim' denir.
Eylül başında çözülen bir deneme, öğrencinin bilgisini değil yaz boyunca ne kadar unuttuğunu ölçer. Sonuç düşük çıkar, öğrenci demoralize olur ve yılın ilk haftası bir başarısızlık hissiyle açılır. Ölçüm değeri de düşüktür çünkü bu yılın konularının hiçbiri henüz işlenmemiştir.
Yerine: eksik ölçümünü deneme ile değil, konu bazlı küçük testlerle yapın. Geçen yılın eksikleri eylülde nasıl kapatılır yazısı bu ölçümün nasıl kurulacağını anlatıyor. Denemeye ne zaman başlanacağı ise ayrı bir konu: LGS denemelerine ne zaman başlanmalı.
4. Yaz Düzenini Bir Gecede Okul Düzenine Çevirmek
Yaz boyunca 01.00'de yatan bir çocuğun 13 Eylül akşamı 22.00'de uyuması beklenir. Olmaz. Uyku saati birkaç günde kaymaz; sonuç, ilk haftanın uykusuz ve gergin geçmesidir.
Yerine: geçiş kademeli yapılır ve okul başladıktan sonra da devam edebilir. Uyanma saatini sabitlemek, yatma saatini sabitlemekten daha etkilidir — sabah aynı saatte kalkan çocuk akşam kendiliğinden erken uyur. Ayrıntısı: okul öncesi uyku düzeni ve okul günü sabah kalkma sorunu.
5. İlk Yazılı Notuna Göre Yıl Hakkında Hüküm Vermek
İlk yazılı genellikle ekim sonunda gelir ve sıklıkla geçen yılın ortalamasının altındadır. Bunun birden çok sebebi vardır: yeni öğretmenin soru tarzı bilinmemektedir, yeni müfredat kısmı henüz oturmamıştır, öğrenci yazılı temposuna aylar sonra ilk kez girmiştir.
Bu notu 'bu yıl kötü gidiyor' olarak okumak, hem gerçeği yanlış yansıtır hem de çocuğun yılın başında kendine olan güvenini düşürür.
Yerine: nota değil hata türüne bakın. Kaybedilen puan bilinmeyen konudan mı, dikkatsizlikten mi, süre yetmemesinden mi geldi? Üçünün çözümü farklıdır. Çalışıyor ama notları yükselmiyor yazısı bu ayrımı ayrıntılandırıyor.
6. İlk Haftada Öğretmenle Sorun Konuşmaya Çalışmak
Bazı veliler ilk hafta öğretmene ulaşıp geçen yılın sorunlarını anlatmak ister. Niyet iyidir ama zamanlama işe yaramaz: öğretmen o hafta yüzlerce yeni öğrenciyle tanışmaktadır ve çocuğunuzu henüz tanımamaktadır.
Ayrıca bu yıl görüşmelerin yürütülme biçimi değişti; veli görüşmeleri Okul Randevu Sistemi üzerinden planlanıyor (ayrıntılar burada).
Yerine: ilk görüşme için üç-dört hafta bekleyin. O zamana kadar öğretmenin gözlemi oluşur ve görüşme karşılıklı bilgi alışverişine dönüşür. Ne sorulacağı konusunda: veli toplantısında öğretmene sorulacak sorular.
7. Bütün Sosyal ve Sportif Etkinlikleri Kesmek
'Bu yıl önemli, kursu bırakalım' kararı çoğunlukla eylülde verilir ve çoğunlukla geri teper. Antrenman ya da müzik dersi, çocuğun haftasındaki tek sabit ve keyifli yapı olabilir; kaldırıldığında yerini ders çalışma değil, ekran süresi alır.
Yerine: dış etkinlikleri kesmek yerine programın çevresine yerleştirin. Antrenman günü hafif çalışma günü olarak planlanır. Bu, hem etkinliği korur hem programı gerçekçi kılar. Ekran süresi asıl konuysa ayrı ele alınmalı: ekran süresi ve ders başarısı.
Peki İlk Hafta Ne Yapılmalı?
İlk haftanın işi kısa bir listeye sığar:
- Ders programını görünür bir yere asın
- Çalışma masasını ve ışığı düzenleyin, masadan telefonu kaldırın
- Eve geliş saatini ve yorgunluk düzeyini gözlemleyin
- Ödevin nereye yazıldığını netleştirin (ajanda ya da defterin son sayfası)
- Akşam beş dakikalık bir 'bugün ne oldu' sohbetini alışkanlık hâline getirin
Hepsi bu. İlk hafta kurulacak sistem yoktur; ilk hafta ikinci haftada kurulacak sistemin verisini toplar.
Sonuç
İlk haftada yapılan hataların ortak paydası acelecilik değil, iyi niyetin yanlış yere harcanmasıdır. Program, kaynak, deneme ve kararlar — hepsi yılın ilerleyen haftalarında çok daha isabetli kurulur, çünkü o zaman elinizde gerçek veri olur. İlk hafta gözlem haftasıdır; bu haftayı doğru kullanan aile, ekimde çökmeyen bir düzen kurar.
Son güncelleme: 3 Eylül 2026.
Sıkça Sorulan Sorular
Okulun ilk haftasında çalışma programı yapmak neden yanlış?
Çünkü program kurmak için gereken veri henüz yoktur: çocuğun eve kaçta geldiği, hangi günlerin ağır olduğu, hangi dersten ne sıklıkta ödev geldiği bilinmez. Bu bilgiler olmadan yazılan program gerçek haftayla ilk çarpışmada dağılır ve terk edilen her program bir sonrakine olan inancı azaltır. Doğru sıra, ilk hafta gözlem, ikinci hafta rutin, dördüncü hafta tekrar programıdır.
8. sınıfta yılın başında deneme çözdürmeli miyim?
Eylül başında çözülen deneme öğrencinin bilgisini değil, yaz boyunca ne kadar unuttuğunu ölçer. Bu yılın konularının hiçbiri işlenmediği için ölçüm değeri düşüktür, düşük sonuç ise yılın ilk haftasını demoralizasyonla açar. Eksik ölçümü için deneme yerine konu bazlı kısa testler daha isabetli sonuç verir.
Okul başlayınca spor ve müzik gibi etkinlikleri bırakmalı mı?
Genellikle hayır. Bu etkinlikler çoğu öğrencide haftanın tek sabit ve keyifli yapısıdır; kaldırıldığında boşalan zamanın yerini ders çalışma değil ekran süresi alır. Daha iyi çözüm, etkinliği korumak ve o günü hafif çalışma günü olarak planlamaktır; bu hem programı gerçekçi kılar hem çocuğun direncini azaltır.
Çocuğunuz için doğru başlangıcı yapın
Ücretsiz deneme dersi ve danışmanlıkla çocuğunuza en uygun programı birlikte belirleyelim.