OBP ve YBP Hesaplama (Ortaokul)

Yıl sonu başarı puanı (YBP), öğrencinin bir ders yılında tüm derslerde gösterdiği başarının tek bir sayıyla ifadesidir. Hesap iki adımda yapılır. Önce her dersin yıl sonu puanı bulunur: dersin birinci ve ikinci dönem puanlarının aritmetik ortalaması.

İkinci adımda her dersin yıl sonu puanı o dersin haftalık ders saatiyle çarpılır; bu ağırlıklı puanların toplamı, derslerin haftalık saatleri toplamına bölünür. Sonuç YBP'dir ve 100 tam puan üzerindendir.

Bu, YBP'nin düz bir not ortalaması olmadığı anlamına gelir. Haftada daha çok saat okutulan bir ders YBP'yi daha fazla etkiler. Örneğin haftada 5 saat okutulan bir dersten 100, 1 saat okutulan bir dersten 50 alan öğrencinin bu iki dersten oluşan YBP'si düz ortalamadaki gibi 75 değil, (5 × 100 + 1 × 50) ÷ 6 = 91,67 olur.

Okul başarı puanı (OBP), öğrencinin 6, 7 ve 8. sınıf YBP'lerinin aritmetik ortalamasıdır. Üç yılın her biri eşit ağırlıktadır.

OBP, LGS puanına eklenmez. İki yerde kullanılır. Birincisi yerel yerleştirmedir: sınavsız öğrenci alan okullara yerleştirme, sırasıyla ikamet adresi, okul başarı puanı ve özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığı esas alınarak yapılır. İkincisi merkezî yerleştirmedeki eşitlik durumudur: merkezî sınav puanları eşit olan öğrencilerden OBP'si yüksek olan öne geçer; eşitlik sürerse 8, 7 ve 6. sınıf YBP'lerine bakılır.

Pratik sonuç şudur: LGS'ye hazırlanan öğrenci için bile karne notları önemsizdir diye bir şey yoktur. Sınavla öğrenci alan bir okulda tek bir puan farkı sıralamayı değiştirebilir; yerel yerleştirmede ise OBP doğrudan belirleyicidir.

En güvenilir kaynak öğrencinin haftalık ders programıdır: her dersin programda kaç kez geçtiğini saymak yeterlidir. Haftalık ders çizelgeleri 2025-2026 eğitim öğretim yılında güncellendi; ayrıca okul türüne ve seçilen seçmeli derslere göre saatler değişebilir. Bu yüzden araç saatleri hazır getirmez, senden ister.

Saatlerin bir kısmını girmezsen araç sonucu yine gösterir, ama saatleri yok sayıp düz ortalama aldığını açıkça belirtir. Bu sonuç gerçek YBP'den farklı olabilir; kesin sonuç için tüm derslerin saatini girmelisin.

Ağırlıklı hesap iki şey söyler. Birincisi, haftalık saati yüksek derslerdeki her puan, YBP'yi daha çok taşır; bu derslerdeki düzenli çalışma karne ortalamasına en hızlı yansıyan yatırımdır. İkincisi, saati az olan derslerin hiçbiri tek başına önemsiz değildir; hepsi toplamın bir parçasıdır ve performans çalışmaları, ödevler ve derse katılım bu derslerde puanın önemli kısmını oluşturur.

Dönem puanı yalnızca yazılılardan oluşmaz: ders etkinliklerine katılım ve performans çalışmaları da dönem puanına girer. Yazılı notu iyi ama ödev teslim etmeyen öğrencinin dönem puanı, düzenli bir öğrencinin gerisinde kalabilir.