LGS Puan Hesaplama (2027)

LGS'de toplam 90 soru vardır: Türkçe 20, Matematik 20, Fen Bilimleri 20, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 10, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10, Yabancı Dil 10. Sınav aynı gün iki oturum hâlinde yapılır; sözel bölüm 50 soru için 75 dakika, sayısal bölüm 40 soru için 80 dakikadır.

Hesaplamanın ilk adımı her testte net bulmaktır. LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür; yani net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur. Bu kural MEB tarafından tanımlıdır ve yoruma açık değildir.

İkinci adımda her testin neti kendi ağırlık katsayısıyla çarpılır. Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4 katsayıyla; İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve Yabancı Dil 1 katsayıyla hesaba katılır. Üçüncü adımda bu değerler ülke geneli istatistiklere göre standart puana çevrilir ve sonuç 100 ile 500 arasında bir merkezî sınav puanına ölçeklenir.

Bu sorunun cevabı, LGS'nin puanlama mantığında saklı. MEB, ham neti doğrudan puana çevirmez; önce her testin netini ülke genelindeki ortalama ve standart sapmaya göre standart puana dönüştürür. Yani senin 15 netinin kaç puan ettiği, o yıl Türkiye'deki diğer öğrencilerin ne yaptığına bağlıdır.

Sınav zor geçtiyse ortalama düşer ve aynı net daha yüksek puan getirir; sınav kolay geçtiyse tersi olur. Ortalama ve standart sapma ise ancak sınav yapılıp tüm kâğıtlar okunduktan sonra ortaya çıkar. Dolayısıyla sınav öncesinde kimse kesin puan hesaplayamaz — internetteki hiçbir araç bunu yapamaz.

Bu araç, geçmiş yılın sonuç verilerine kalibre edilmiş bir yaklaşım kullanır ve sonucu açıkça 'tahmini' olarak işaretler. Buna karşılık netin ve ağırlıklı netin kesindir: bunlar sabit kurallarla hesaplanır ve her yıl aynıdır. Bu yüzden hedef koyarken puanı değil, net ve ağırlıklı net hedefini kullanmanı öneririz.

Ağırlıklı net, her testin netinin katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunur. LGS'de ulaşılabilecek en yüksek ağırlıklı net 270'tir: yüksek katsayılı üç dersten 240, düşük katsayılı üç dersten 30.

Bu sayı, toplam netten çok daha iyi bir gösterge sunar. Çünkü LGS'de her net aynı değerde değildir: Matematikten yapılan 1 net, Din Kültüründen yapılan 1 netin yaklaşık dört katı etki eder. İki öğrenci aynı toplam nete sahip olsa bile, netlerin dağılımı farklıysa puanları arasında ciddi fark oluşur.

Pratik sonucu şudur: çalışma zamanını dağıtırken Türkçe, Matematik ve Fen'e ağırlık vermek, düşük katsayılı derslere aynı zamanı ayırmaktan çok daha fazla puan getirir. Yine de düşük katsayılı üç ders toplam 30 soru eder ve çalışmayla kısa sürede kazanılır; ihmal edilmemeli, ama yüksek katsayılı derslerin zamanı da onlara harcanmamalıdır.

Üç yanlışın bir doğruyu götürdüğü bir sistemde tamamen rastgele işaretleme uzun vadede zarar yazdırır. Beş seçenekli bir soruda hiçbir eleme yapmadan işaretlersen, beklenen kazancın sıfırın altındadır.

Buna karşılık seçeneklerden ikisini kesin olarak eleyebiliyorsan işaretlemek matematiksel olarak avantajlıdır; eleme yaptıkça doğru bulma olasılığın net kaybı riskinin üzerine çıkar. Hiçbir fikrin yoksa boş bırakmak daha doğrudur.

Bu dengeyi denemelerde ölçebilirsin. Her deneme sonrası şunu say: tahmin ederek işaretlediğim soruların kaçı doğru çıktı? Cevap yarıdan azsa tahmin stratejin sana zarar veriyordur ve daha seçici olman gerekir. Bu aracı deneme sonrası kullanarak farklı senaryoları da deneyebilirsin.