8. sınıf Türkçe 1. yazılısının tablosu 17 farklı kazanım ve yedi senaryo içeriyor; senaryolar arasında ortak tek bir kazanım bile yok. Bu, ortaokuldaki en çeşitli yazılı demek: aynı okulda bile senaryo değişse sınav bambaşka konulardan gelebilir. Senaryo numarasını öğrenmek bu derste her şeyden önce gelir.
Bu yazı yalnızca 1. dönem 1. yazılıya odaklanıyor ve MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 10 Eylül 2026'da yayımladığı konu-soru dağılım tablosunu kazanım düzeyinde açıyor: her senaryoda hangi kazanımdan kaç soru geldiği, senaryoların birbirinden farkı ve sınava kalan iki hafta için bir plan. 2. yazılının senaryoları ve yıl boyu takvim için 8. sınıf türkçe yazılı senaryoları yazımıza bakabilirsiniz.
8. Sınıf Türkçe 1. Yazılı Ne Zaman, Nasıl Yapılıyor?
8. sınıf türkçe 1. yazılısı okul geneli ortak sınav: okuldaki türkçe öğretmenleri tablodaki yedi senaryodan birini seçiyor ve okulun bütün 8. sınıfları aynı sorularla sınava giriyor. Sınavın tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; tarih okulun duyurularından ve e-Okul'dan takip edilebiliyor. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil; birçok okulda 1. yazılılar bu tatilin öncesine ya da hemen sonrasına planlanıyor, okulunuzun takvimini mutlaka teyit edin. 8. sınıflar ülke geneli ortak yazılı kapsamında değil; yazılı kapsamı LGS'nin ilk üniteleriyle örtüştüğü için bu sınava hazırlık LGS çalışmasının da parçası.
Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplı; çoktan seçmeli soru kullanılmıyor ve her soru için önceden hazırlanmış bir puanlama anahtarı var. Seçilen senaryoya göre sınavda 7 ile 10 arasında soru bulunuyor.
Kapsamdaki Kazanımlar
Tabloda 1. yazılıda en az bir senaryoda soru gelen 17 kazanım var. Yanlarındaki sayılar, kaç senaryoda yer aldıkları ve bütün senaryolarda toplam kaç soru oldukları:
- Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (T.8.3.5): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Metindeki söz sanatlarını tespit eder (T.8.3.7): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (T.8.3.9): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 5 senaryoda, toplam 5 soru
- Metnin konusunu belirler (T.8.3.16): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 5 senaryoda, toplam 5 soru
- Şiir yazar (T.8.4.1): 3 senaryoda, toplam 3 soru
- Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır (T.8.4.15): 2 senaryoda, toplam 2 soru
- Metindeki anlatım biçimlerini belirler (T.8.3.11): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler (T.8.3.17): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur (T.8.3.25): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Metin türlerini ayırt eder (T.8.3.26): 2 senaryoda, toplam 2 soru
- Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır (T.8.4.9): 3 senaryoda, toplam 3 soru
- Cümlenin ögelerini ayırt eder (T.8.4.18): 4 senaryoda, toplam 4 soru
- Yazma stratejilerini uygular (T.8.4.4): 2 senaryoda, toplam 2 soru
- Metinle ilgili sorular sorar (T.8.3.15): 2 senaryoda, toplam 2 soru
- Metnin içeriğine uygun başlık/başlıklar belirler (T.8.3.19): 1 senaryoda, toplam 1 soru
Senaryo Senaryo Soru Dağılımı
Okulunuzun senaryo numarasını öğrendiğinizde yalnızca o başlığa bakmanız yeterli. Her maddedeki sayı, o kazanımdan sorulacak soru sayısı.
Senaryo 1: 8 Soru
- Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (T.8.3.5): 1 soru
- Metindeki söz sanatlarını tespit eder (T.8.3.7): 1 soru
- Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (T.8.3.9): 1 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 1 soru
- Metnin konusunu belirler (T.8.3.16): 1 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 1 soru
- Şiir yazar (T.8.4.1): 1 soru
- Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır (T.8.4.15): 1 soru
Senaryo 2: 9 Soru
- Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (T.8.3.5): 1 soru
- Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (T.8.3.9): 1 soru
- Metindeki anlatım biçimlerini belirler (T.8.3.11): 1 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 1 soru
- Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler (T.8.3.17): 1 soru
- Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur (T.8.3.25): 1 soru
- Metin türlerini ayırt eder (T.8.3.26): 1 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 1 soru
- Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır (T.8.4.9): 1 soru
Senaryo 3: 7 Soru
- Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (T.8.3.5): 1 soru
- Metindeki söz sanatlarını tespit eder (T.8.3.7): 1 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 1 soru
- Metnin konusunu belirler (T.8.3.16): 1 soru
- Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler (T.8.3.17): 1 soru
- Şiir yazar (T.8.4.1): 1 soru
- Cümlenin ögelerini ayırt eder (T.8.4.18): 1 soru
Senaryo 4: 7 Soru
- Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (T.8.3.5): 1 soru
- Metindeki anlatım biçimlerini belirler (T.8.3.11): 1 soru
- Metnin konusunu belirler (T.8.3.16): 1 soru
- Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler (T.8.3.17): 1 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 1 soru
- Yazma stratejilerini uygular (T.8.4.4): 1 soru
- Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır (T.8.4.15): 1 soru
Senaryo 5: 9 Soru
- Metindeki söz sanatlarını tespit eder (T.8.3.7): 1 soru
- Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (T.8.3.9): 1 soru
- Metindeki anlatım biçimlerini belirler (T.8.3.11): 1 soru
- Metinle ilgili sorular sorar (T.8.3.15): 1 soru
- Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur (T.8.3.25): 1 soru
- Metin türlerini ayırt eder (T.8.3.26): 1 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 1 soru
- Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır (T.8.4.9): 1 soru
- Cümlenin ögelerini ayırt eder (T.8.4.18): 1 soru
Senaryo 6: 10 Soru
- Metindeki söz sanatlarını tespit eder (T.8.3.7): 1 soru
- Metindeki anlatım biçimlerini belirler (T.8.3.11): 1 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 1 soru
- Metinle ilgili sorular sorar (T.8.3.15): 1 soru
- Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler (T.8.3.17): 1 soru
- Metnin içeriğine uygun başlık/başlıklar belirler (T.8.3.19): 1 soru
- Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur (T.8.3.25): 1 soru
- Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (T.8.3.34): 1 soru
- Şiir yazar (T.8.4.1): 1 soru
- Cümlenin ögelerini ayırt eder (T.8.4.18): 1 soru
Senaryo 7: 7 Soru
- Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (T.8.3.9): 1 soru
- Metinle ilgili soruları cevaplar (T.8.3.14): 1 soru
- Metnin konusunu belirler (T.8.3.16): 1 soru
- Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur (T.8.3.25): 1 soru
- Yazma stratejilerini uygular (T.8.4.4): 1 soru
- Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır (T.8.4.9): 1 soru
- Cümlenin ögelerini ayırt eder (T.8.4.18): 1 soru
Senaryolar Arasındaki Farklar
En kısa senaryolar Senaryo 3 ve Senaryo 4 ve Senaryo 7 (7 soru), en uzunu Senaryo 6 (10 soru). Sınav süresi okul tarafından belirlendiği için uzun senaryoda soru başına düşen süre kısalır; bu senaryolardan biri seçildiyse süre tutarak deneme yapmak faydalı olur.
- Senaryo 1: en çok soru Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder konusundan (1).
- Senaryo 2: en çok soru Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder konusundan (1).
- Senaryo 3: en çok soru Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder konusundan (1).
- Senaryo 4: en çok soru Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder konusundan (1).
- Senaryo 5: en çok soru Metindeki söz sanatlarını tespit eder konusundan (1).
- Senaryo 6: en çok soru Metindeki söz sanatlarını tespit eder konusundan (1). Yalnızca bu senaryoda: Metnin içeriğine uygun başlık/başlıklar belirler.
- Senaryo 7: en çok soru Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar konusundan (1).
Sınavdan Önceki İki Hafta İçin Plan
Senaryo henüz belli değilse aşağıdaki plan, konuları bütün senaryolardaki ortalama ağırlıklarına göre on çalışma gününe dağıtıyor. Senaryo belliyse aynı mantıkla yalnızca o senaryodaki konulara gün ayırın.
- 1. gün: Metinle ilgili soruları cevaplar (senaryolarda ortalama 0,7 soru)
- 2. gün: Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler (senaryolarda ortalama 0,7 soru)
- 3. gün: Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder (senaryolarda ortalama 0,6 soru)
- 4. gün: Metindeki söz sanatlarını tespit eder (senaryolarda ortalama 0,6 soru)
- 5. gün: Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar (senaryolarda ortalama 0,6 soru)
- 6. gün: Metnin konusunu belirler (senaryolarda ortalama 0,6 soru)
- 7. gün: Metindeki anlatım biçimlerini belirler (senaryolarda ortalama 0,6 soru)
- 8. gün: Daha az soru gelen kazanımlar: Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler, Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur, Cümlenin ögelerini ayırt eder, Şiir yazar, Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır, Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır, Metin türlerini ayırt eder, Yazma stratejilerini uygular, Metinle ilgili sorular sorar, Metnin içeriğine uygun başlık/başlıklar belirler
- 9. gün: Yanlış defteri ve ilk yedi günde takılınan sorular
- 10. gün: Karışık prova. Her konudan bir soru seçilip çözüm ve gerekçesiyle, süre tutularak yazılsın.
Günlük 30-40 dakika 8. sınıf için yeterli. Her oturum ezber tekrarıyla değil, açık uçlu bir soru yazarak bitmeli; sınavda puanı belirleyen, bilgiyi gerekçesiyle kâğıda dökebilmek.
Örnek Soru ve Cevap
Soru: "Hayat, insanın önüne bazen dikenli bir yol serer." cümlesindeki söz sanatını bulunuz ve cümleye kattığı anlamı açıklayınız. Aynı söz sanatını kullanarak okulla ilgili bir cümle yazınız.
Cevap: Cümlede kişileştirme vardır: hayata insana özgü bir davranış (yol sermek) yüklenmiştir; ayrıca "dikenli yol" zorlukları anlatan bir benzetme değeri taşır. Kişileştirme, soyut bir kavramı somut ve canlı gösterir. Örnek cümle: "Okulun koridorları sabah bizi neşeyle karşılar." Rubrik sanatın adını, gerekçesini ve yeni cümlede doğru kullanımı ayrı puanlar.
Açık uçlu sorularda puanın nasıl dağıtıldığını ve cevabın nasıl kurulacağını açık uçlu sorular nasıl cevaplanır yazımızda anlattık.
8. Sınıf Türkçe 1. Yazılısında Sık Yapılan Hatalar
- Kişileştirme ile konuşturmayı karıştırmak: konuşturmada varlık konuşur, kişileştirmede yalnızca insana özgü bir özellik kazanır.
- Fiilimsiyi bulup türünü yazmamak; kazanım işlevini kavramayı istediği için tür ve işlev birlikte beklenir.
- Şiir yazma görevinde dize ve kıta düzenini kurmadan düz yazı yazmak.
Sonuç geldiğinde kâğıdı bu yazıdaki senaryo listesiyle karşılaştırıp puanın hangi kazanımdan kaybedildiğine bakın; yazılı sonrası yanlış analizi 2. yazılının planını kendiliğinden çıkarır. Eksikler birkaç konuda yoğunlaşıyorsa birebir özel ders, birden fazla derste biriktiyse öğrenci koçluğu seçeneklerimize göz atabilirsiniz.
Son güncelleme: 24 Ekim 2026. Kaynak: MEB ODSGM, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (odsgm.meb.gov.tr). Okulunuzun seçtiği senaryoyu ve sınav tarihini ders öğretmeninizden teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
8. sınıf türkçe 1. yazılı kaç soru?
ODSGM tablosunda 8. sınıf türkçe 1. dönem 1. yazılısı için yedi senaryo var; senaryolardaki soru sayıları sırasıyla 8, 9, 7, 7, 9, 10, 7. Okulda hangi senaryonun uygulanacağına ders zümresi karar veriyor.
8. sınıf türkçe 1. yazılı ne zaman?
Okul geneli bir sınav olduğu için tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; ülke çapında tek bir tarih yok. Tarih okulun duyurularından ve e-Okul üzerinden takip edilebilir. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil.
Senaryo belli değilse türkçe 1. yazılıya nasıl çalışılmalı?
Bu derste bütün senaryolarda ortak olan bir kazanım yok; bu yüzden önce ders öğretmeninden senaryo numarasını öğrenmek, öğrenilemiyorsa en çok senaryoda geçen konulardan başlamak gerekiyor.
8. sınıf Türkçe 1. yazılısında hangi kazanım kesin çıkar?
ODSGM tablosuna göre hiçbiri her senaryoda yer almıyor. En sık görülenler metinle ilgili soruları cevaplama ve düşünceyi geliştirme yolları (yedi senaryonun beşi); söz sanatları, fiilimsiler, bağlamdan kelime tahmini, metnin konusu, ana fikir, anlatım biçimleri, çıkarım ve cümlenin ögeleri dörder senaryoda var.
Türkçe dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Türkçe dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.