5. sınıf fen bilimleri 1. yazılısında sorulan dört öğrenme çıktısının üçü Ay ile ilgili. Tabloda Güneş'in yapısına dair çıktıdan hiç soru yok; Kuvveti Tanıyalım ünitesinden yalnızca kuvveti büyüklüğüyle tanımlama, dört senaryonun üçünde yer alıyor.
Bu yazı yalnızca 1. dönem 1. yazılıya odaklanıyor ve MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 10 Eylül 2026'da yayımladığı konu-soru dağılım tablosunu öğrenme çıktısı düzeyinde açıyor: her senaryoda hangi öğrenme çıktısından kaç soru geldiği, senaryoların birbirinden farkı ve sınava kalan iki hafta için bir plan. 2. yazılının senaryoları ve yıl boyu takvim için 5. sınıf fen bilimleri yazılı senaryoları yazımıza bakabilirsiniz.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılı Ne Zaman, Nasıl Yapılıyor?
5. sınıf fen bilimleri 1. yazılısı okul geneli ortak sınav: okuldaki fen bilimleri öğretmenleri tablodaki dört senaryodan birini seçiyor ve okulun bütün 5. sınıfları aynı sorularla sınava giriyor. Sınavın tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; tarih okulun duyurularından ve e-Okul'dan takip edilebiliyor. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil; birçok okulda 1. yazılılar bu tatilin öncesine ya da hemen sonrasına planlanıyor, okulunuzun takvimini mutlaka teyit edin.
Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplı; çoktan seçmeli soru kullanılmıyor ve her soru için önceden hazırlanmış bir puanlama anahtarı var. Seçilen senaryoya göre sınavda 6 ile 7 arasında soru bulunuyor.
Kapsamdaki Öğrenme Çıktıları
Tabloda 1. yazılıda en az bir senaryoda soru gelen 4 öğrenme çıktısı var. Yanlarındaki sayılar, kaç senaryoda yer aldıkları ve bütün senaryolarda toplam kaç soru oldukları:
- Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme (FB.5.1.2): her senaryoda, toplam 8 soru
- Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.3): 3 senaryoda, toplam 6 soru
- Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.4): her senaryoda, toplam 7 soru
- Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme (FB.5.2.1): 3 senaryoda, toplam 5 soru
Senaryo Senaryo Soru Dağılımı
Okulunuzun senaryo numarasını öğrendiğinizde yalnızca o başlığa bakmanız yeterli. Her maddedeki sayı, o öğrenme çıktısından sorulacak soru sayısı.
Senaryo 1: 7 Soru
- Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme (FB.5.1.2): 2 soru
- Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.3): 2 soru
- Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.4): 2 soru
- Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme (FB.5.2.1): 1 soru
Senaryo 2: 7 Soru
- Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme (FB.5.1.2): 2 soru
- Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.3): 3 soru
- Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.4): 2 soru
Senaryo 3: 6 Soru
- Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme (FB.5.1.2): 2 soru
- Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.3): 1 soru
- Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.4): 1 soru
- Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme (FB.5.2.1): 2 soru
Senaryo 4: 6 Soru
- Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme (FB.5.1.2): 2 soru
- Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme (FB.5.1.4): 2 soru
- Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme (FB.5.2.1): 2 soru
Senaryolar Arasındaki Farklar
En kısa senaryolar Senaryo 3 ve Senaryo 4 (6 soru), en uzunları Senaryo 1 ve Senaryo 2 (7 soru). Sınav süresi okul tarafından belirlendiği için uzun senaryoda soru başına düşen süre kısalır; bu senaryolardan biri seçildiyse süre tutarak deneme yapmak faydalı olur.
- Senaryo 1: en çok soru Gökyüzündeki Komşumuz: Ay konusundan (4).
- Senaryo 2: en çok soru Gökyüzündeki Komşumuz: Ay konusundan (5). Diğer senaryoların çoğunda olup bunda olmayan: Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi.
- Senaryo 3: en çok soru Gökyüzündeki Komşumuz: Ay konusundan (3).
- Senaryo 4: en çok soru Gökyüzündeki Komşumuz: Ay konusundan (2).
Sınavdan Önceki İki Hafta İçin Plan
Senaryo henüz belli değilse aşağıdaki plan, konuları bütün senaryolardaki ortalama ağırlıklarına göre on çalışma gününe dağıtıyor. Senaryo belliyse aynı mantıkla yalnızca o senaryodaki konulara gün ayırın.
- 1-5. gün: Gökyüzündeki Komşumuz: Ay (senaryolarda ortalama 3,5 soru)
- 6-7. gün: Dünya’mız ve Gökyüzündeki Komşularımız (senaryolarda ortalama 1,8 soru)
- 8-9. gün: Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi (senaryolarda ortalama 1,3 soru)
- 10. gün: Karışık prova. Her konudan bir soru seçilip çözüm ve gerekçesiyle, süre tutularak yazılsın.
Günlük 30-40 dakika 5. sınıf için yeterli. Her oturum ezber tekrarıyla değil, açık uçlu bir soru yazarak bitmeli; sınavda puanı belirleyen, bilgiyi gerekçesiyle kâğıda dökebilmek.
Örnek Soru ve Cevap
Soru: Ay'ın Dünya etrafındaki bir dolanımını tamamlama süresi ile kendi ekseni etrafındaki dönme süresi arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu ilişkinin Dünya'dan bakan bir gözlemci için sonucunu açıklayınız.
Cevap: Ay'ın dolanma süresi ile dönme süresi yaklaşık olarak eşittir (yaklaşık 27 gün). Bu nedenle Ay, Dünya'ya hep aynı yüzünü gösterir; Dünya'dan Ay'ın arka yüzü görülemez. Rubrik sürelerin eşitliğini ve "hep aynı yüzü görürüz" sonucunu ayrı ayrı arar.
Açık uçlu sorularda puanın nasıl dağıtıldığını ve cevabın nasıl kurulacağını açık uçlu sorular nasıl cevaplanır yazımızda anlattık.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılısında Sık Yapılan Hatalar
- Ay'ın kendi ışığı olduğunu sanmak; evreler Ay'ın Güneş'ten aldığı ışığın görünen kısmının değişmesidir.
- Güneş, Dünya ve Ay modelinde büyüklük sırasını (Güneş en büyük, Ay en küçük) ya da hareket yönlerini karıştırmak.
- Kuvveti tanımlarken birimini (newton) ve ölçme aracını (dinamometre) yazmamak.
Sonuç geldiğinde kâğıdı bu yazıdaki senaryo listesiyle karşılaştırıp puanın hangi öğrenme çıktısından kaybedildiğine bakın; yazılı sonrası yanlış analizi 2. yazılının planını kendiliğinden çıkarır. Eksikler birkaç konuda yoğunlaşıyorsa birebir özel ders, birden fazla derste biriktiyse öğrenci koçluğu seçeneklerimize göz atabilirsiniz.
Son güncelleme: 24 Ekim 2026. Kaynak: MEB ODSGM, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (odsgm.meb.gov.tr). Okulunuzun seçtiği senaryoyu ve sınav tarihini ders öğretmeninizden teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
5. sınıf fen bilimleri 1. yazılı kaç soru?
ODSGM tablosunda 5. sınıf fen bilimleri 1. dönem 1. yazılısı için dört senaryo var; senaryolardaki soru sayıları sırasıyla 7, 7, 6, 6. Okulda hangi senaryonun uygulanacağına ders zümresi karar veriyor.
5. sınıf fen bilimleri 1. yazılı ne zaman?
Okul geneli bir sınav olduğu için tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; ülke çapında tek bir tarih yok. Tarih okulun duyurularından ve e-Okul üzerinden takip edilebilir. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil.
Senaryo belli değilse fen bilimleri 1. yazılıya nasıl çalışılmalı?
Bütün senaryolarda soru gelen öğrenme çıktıları şunlar: Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme; Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme. Hazırlığa bunlardan başlayıp ardından ağırlığı yüksek diğer konulara geçmek en güvenli yol.
5. sınıf fen 1. yazılıda kaç soru var?
ODSGM tablosunda 1. dönem 1. yazılı için dört senaryo var: ikisi 7, ikisi 6 soru. Senaryoların dördünde de Ay'ın özellikleri ve hareketleri 2 soruyla en ağır konu.
Fen Bilimleri dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Fen Bilimleri dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.