5. Sınıf Fen Bilimleri Kazanımları 2026-2027: 27 Öğrenme Çıktısı Ünite Ünite

5. sınıf fen bilimleri 2026-2027'de Maarif Modeli programıyla yedi ünite ve 27 öğrenme çıktısı üzerinden okutuluyor; yıllık ders saati 134. Üniteler sırasıyla Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz, Kuvveti Tanıyalım, Canlıların Yapısına Yolculuk, Işığın Dünyası, Maddenin Doğası, Yaşamımızdaki Elektrik ve Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm. En çok çıktı 6 kazanımla Maddenin Doğası ünitesinde.

Bu yazıda 27 çıktıyı MEB kodlarıyla, her ünitenin anahtar kavramlarıyla birlikte veriyoruz. Ünitelerin konu anlatımı için 5. sınıf fen bilimleri konuları yazımıza bakabilirsiniz.

Üniteler ve Ders Saatleri

• 1. Ünite: Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz (20 saat, 4 çıktı)
• 2. Ünite: Kuvveti Tanıyalım (22 saat, 4 çıktı)
• 3. Ünite: Canlıların Yapısına Yolculuk (26 saat, 4 çıktı)
• 4. Ünite: Işığın Dünyası (14 saat, 3 çıktı)
• 5. Ünite: Maddenin Doğası (26 saat, 6 çıktı)
• 6. Ünite: Yaşamımızdaki Elektrik (14 saat, 3 çıktı)
• 7. Ünite: Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm (12 saat, 3 çıktı)

Kodlar şöyle okunur: FB.5.3.2 = Fen Bilimleri, 5. sınıf, 3. ünite, 2. çıktı.

1. Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz (20 saat)

• FB.5.1.1. Güneş'in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgi toplayabilme
• FB.5.1.2. Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
• FB.5.1.3. Ay'ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
• FB.5.1.4. Güneş, Dünya ve Ay'ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme

Anahtar kavramlar: Güneş, Ay, Ay'ın evreleri, dönme ve dolanma hareketi. Dört çıktının ikisi model oluşturma istiyor; yani öğrenciden Ay'ın evrelerini ezberlemesi değil, bir top ve el feneriyle gösterebilmesi bekleniyor. Dönme ile dolanmayı karıştırmak bu ünitenin en sık hatası.

2. Kuvveti Tanıyalım (22 saat)

• FB.5.2.1. Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme
• FB.5.2.2. Basit araç gereçle bilimsel bir dinamometre modeli oluşturabilme
• FB.5.2.3. Kütle ve ağırlık kavramlarını karşılaştırabilme
• FB.5.2.4. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

Anahtar kavramlar: kuvvet, kuvvet birimi, dinamometre, kütle, ağırlık, sürtünme kuvveti, esneklik, su direnci, hava direnci. Kütle ile ağırlık farkı (FB.5.2.3) yazılıda neredeyse kesin gelen bir soru: kütle değişmez, ağırlık bulunulan yere göre değişir. Bunu Ay örneğiyle açıklayabilen öğrenci tam puan alır.

3. Canlıların Yapısına Yolculuk (26 saat)

• FB.5.3.1. Bitki ve hayvan hücrelerini temel kısımları ve özellikleri açısından karşılaştırabilme
• FB.5.3.2. Hücre-doku-organ-sistem-organizma kavramlarını yapılandırabilme
• FB.5.3.3. Destek ve hareket sistemine ait yapıları sınıflandırabilme
• FB.5.3.4. Destek ve hareket sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme

Anahtar kavramlar: mikroskop, hücre, bitki hücresi, hayvan hücresi, organeller, doku, organ, sistem, organizma, kıkırdak, kemik ve kemik çeşitleri, eklem ve eklem çeşitleri, kas ve kas çeşitleri. Yılın en uzun iki ünitesinden biri ve kavram yükü en ağır olanı.

4. Işığın Dünyası (14 saat)

• FB.5.4.1. Bir kaynaktan çıkan ışığın her yönde doğrusal bir yol izlediğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
• FB.5.4.2. Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırabilme
• FB.5.4.3. Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme

Anahtar kavramlar: ışığın doğrusal yayılması, saydam, yarı saydam, saydam olmayan (opak) madde, tam gölge. Evdeki eşyaları üç gruba ayırma oyunu FB.5.4.2 için yeterli bir tekrar.

5. Maddenin Doğası (26 saat)

• FB.5.5.1. Maddeleri tanecikli, boşluklu ve hareketli yapısına göre sınıflandırabilme
• FB.5.5.2. Isı ve sıcaklık kavramlarını karşılaştırabilme
• FB.5.5.3. Sıcaklığı farklı olan sıvıların karıştırılması sonucu ısı alışverişi olduğuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
• FB.5.5.4. Maddenin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
• FB.5.5.5. Maddeleri ısı iletimi bakımından sınıflandırabilme
• FB.5.5.6. Isı yalıtımını gösteren bilimsel model oluşturabilme

Anahtar kavramlar: titreşim, öteleme, dönme, ısı, sıcaklık, erime, donma, kaynama, yoğuşma, buharlaşma, süblimleşme, kırağılaşma, ısı iletkenliği, ısı yalıtkanlığı, ısı yalıtımı. Programın bu ünitedeki genellemelerinden ikisi: doğada maddeler arasında ısı alışverişi vardır (termal denge) ve her sıcaklıkta buharlaşma olur. Isı ile sıcaklığın aynı şey olmadığı (FB.5.5.2) bu ünitenin temel taşı.

6. Yaşamımızdaki Elektrik (14 saat)

• FB.5.6.1. Bir elektrik devresindeki elemanları sembollerinin olup olmamasına göre sınıflandırabilme
• FB.5.6.2. Şemasını çizdiği elektrik devresine uygun deney yapabilme
• FB.5.6.3. Bir elektrik devresindeki ampul parlaklığını etkileyen değişkenlerin neler olduğuna ilişkin hipotez oluşturabilme

Anahtar kavramlar: devre elemanlarının sembolleri, devre şeması, pil sayısı, ampul sayısı. FB.5.6.3 bir hipotez istiyor: 'pil sayısı artarsa ampul daha parlak yanar' gibi test edilebilir bir cümle kurmak. Yazılıda devre şeması çizdirme sorusu sık gelir.

7. Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm (12 saat)

• FB.5.7.1. Evsel atıklarda geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddeleri sınıflandırabilme
• FB.5.7.2. Kaynakların etkili kullanımı konusunda geri dönüşümün önemli olduğuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
• FB.5.7.3. Yakın çevresinde atık yönetiminin uygulanabilirliğine ilişkin deneyimlerini yansıtabilme

Anahtar kavramlar: evsel atık, yeniden kullanım, atık yönetimi, geri kazanım, geri dönüşüm, ileri dönüşüm, sıfır atık hiyerarşisi. Geri dönüşüm ile ileri dönüşüm farkı sorulabilir: ilki malzemeyi hammaddeye çevirir, ikincisi atığı daha değerli yeni bir ürüne dönüştürür.

Yazılıda Nasıl Soruluyor?

Çıktı fiillerinin çoğu karşılaştırma, sınıflandırma, model oluşturma ve çıkarım yapma. Bu yüzden açık uçlu fen yazılısında en sık üç soru tipi görülüyor: iki kavramı karşılaştırma (kütle-ağırlık, ısı-sıcaklık, bitki-hayvan hücresi), verilen maddeleri gruplara ayırma ve bir deney düzeneğinin sonucunu gerekçesiyle yazma. Okulunuzun hangi üniteleri hangi yazılıya koyduğunu 5. sınıf fen bilimleri yazılı senaryoları yazımızda bulabilirsiniz.

Evde Kontrol Yöntemi

• Her ünitenin anahtar kavramlarını kartlara yazın; çocuğunuz her kartı bir cümleyle ve bir günlük hayat örneğiyle açıklasın.
• Karşılaştırma isteyen çıktılarda iki sütunlu tablo çizdirin: benzerlik ve fark.
• Model isteyen çıktılarda (Ay'ın evreleri, dinamometre, ısı yalıtımı) evdeki malzemelerle küçük bir düzenek kurmak, sayfalarca okumaktan daha kalıcı.

Sonuç

5. sınıf fen bilimleri yedi ünite, 27 öğrenme çıktısı ve 134 ders saatinden oluşuyor. Ağırlık Canlıların Yapısına Yolculuk ve Maddenin Doğası ünitelerinde; ısı-sıcaklık ve kütle-ağırlık ayrımları ise hem bu yılın yazılılarında hem 6. sınıfta karşınıza çıkacak temel kavramlar. Devamı için 6. sınıf fen bilimleri kazanımları yazımıza bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 28 Ekim 2026. Öğrenme çıktısı kodları ve ifadeleri, tema/öğrenme alanı adları, anahtar kavramlar ve ders saatleri MEB'in tymm.meb.gov.tr adresinde yayımladığı 5. sınıf fen bilimleri öğretim programından alınmıştır. Okulunuzun yıllık planı sıralamayı değiştirebilir; kesin bilgi için öğretmeninize ve resmi adrese başvurun.

Fen Bilimleri dersinde birebir destek ister misiniz?

Uzman eğitmenlerimizle Fen Bilimleri dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.