Okullarda Deneme Sınavı Yapılmayacak: LGS Hazırlığında Ölçüm Nasıl Yapılacak?

Bu yılın genelgesindeki en çok konuşulan madde şu: öğrencileri yarıştıran, sıralamaya sokan veya velilere ilave mali yük getiren deneme sınavı, tarama sınavı, hazır bulunuşluk uygulaması ve benzeri sınavların okullarda uygulanmasına izin verilmiyor. 8. sınıf velisi için bu, alıştığı bir düzenin ortadan kalkması demek: yıl boyunca okulda girilen ve sonucu eve gelen denemeler artık olmayacak. Peki LGS hazırlığında ilerleme nasıl ölçülecek? Bu yazıda hem düzenlemenin gerekçesini hem de yerine konulacak düzeni anlatıyoruz.

Ne Değişti, Ne Değişmedi?

Değişen: okulun ders saatinde uygulanan ticari denemeler, tarama sınavları ve hazır bulunuşluk uygulamaları. Değişmeyen: okulun kendi yazılıları, ülke geneli ortak yazılı sınavlar ve öğretmenin sınıf içi değerlendirmeleri. Yani ölçüm tamamen ortadan kalkmıyor; okul temelli ölçme devam ediyor. Ortak yazılı sınavların nasıl işlediğini ayrı bir yazıda anlattık.

Düzenlemenin gerekçesi de anlaşılır: ders saatinin sınav uygulamalarıyla dolması, öğrencilerin erken yaşta sıralamaya sokulması ve velilere ek maliyet çıkması. Bu üçü, özellikle 5-7. sınıflarda hazırlığın anlamını aşan bir yük hâline gelmişti.

Ölçüm Olmadan Hazırlık Neden Çöker?

LGS hazırlığında öğrencinin karşılaştığı en büyük risk, çalıştığını sanıp ilerlemediğini fark etmemektir. Konu tekrarı yapan, soru çözen, dersi dinleyen bir öğrenci ay sonunda kendini hazır hisseder; oysa hangi konuda gerçekten sağlam olduğunu yalnızca zamanlı ve karışık bir ölçüm gösterir. Bunu göremeyen öğrenci gerçeği nisanda, telafi süresi kalmadığında öğrenir.

Bu yüzden okulun denemesi kalktıysa yapılacak şey denemeyi bırakmak değil, denemeyi doğru yere taşımaktır: eve, kursa ya da öğrencinin birebir çalıştığı öğretmenin planına.

Evde Deneme Uygulamanın Kuralları

Evde çözülen deneme, sınav koşullarını taşımıyorsa ölçüm değil alıştırmadır. Sonucu anlamlı kılan beş kural:

• Sabit gün ve saat: her hafta ya da iki haftada bir, aynı gün ve aynı saatte.
• Tek oturum ve tam süre: bölünmeden, telefon odada değilken, gerçek sınav süresiyle.
• Bakmadan çözmek: takılınan soruda kaynağa dönmek denemeyi bitirir.
• Cevap kâğıdı kullanmak: işaretleme ve süre yönetimi de bir sınav becerisidir.
• Sonucu aynı gün değil, ertesi gün analiz etmek: sıcağı sıcağına bakılan deneme çoğu evde tartışmaya dönüşür.

Hangi Sıklıkta Deneme Çözülmeli?

8. sınıfın ilk döneminde iki haftada bir genel deneme, konu tamamlandıkça branş denemesi çoğu öğrenci için yeterlidir. İkinci dönem, özellikle marttan itibaren haftada bire çıkarılabilir. Sık yapılan hata, eylülde haftada üç deneme çözdürüp öğrenciyi kasımda tüketmektir; deneme sayısı arttıkça analiz kalitesi düşer ve öğrenci sonuca bakıp geçmeye başlar. Ayrıntılar için LGS denemelerine ne zaman başlanmalı yazımıza bakın.

Denemenin Değeri Analizde

Bir denemenin faydası, çözülmesinde değil sonrasında yapılan işte gizlidir. Yanlışları üç gruba ayırmak yeterlidir: bilmediğim için yanlış, dikkatsizlikten yanlış, zaman yetmediği için boş. Üçünün çözümü de farklıdır — birincisi konu tekrarı, ikincisi soru okuma disiplini, üçüncüsü tempo çalışmasıdır. Yöntemin tamamını LGS deneme sınavı analizi nasıl yapılır yazısında adım adım anlattık.

Analizi öğrencinin tek başına yapması bu yaşta zordur; yanlışını görmek kadar ne yapacağını bilmek de gerekir. Denemeyi çözüp klasöre kaldıran bir öğrenci, aslında iki saatini harcamış olur.

Okulun Bıraktığı Boşluğu Kim Dolduracak?

Üç seçenek var. Aile kendi düzenini kurabilir: yayınevlerinin deneme kitaplarından haftalık uygulama ve birlikte analiz. Öğrenci destekleme ve yetiştirme kurslarına devam ediyorsa oradaki öğretmenle takip edilebilir — DYK ile özel dersin farkını karşılaştırdığımız yazı bu kararda yardımcı olur. Üçüncüsü, birebir çalışan bir öğretmen ya da koçun planına dahil etmektir; bu durumda deneme takvimi, analiz ve sonrasındaki telafi planı tek elde toplanır.

Hangisini seçerseniz seçin, ölçmenin sahibi belli olmalıdır. Herkesin biraz baktığı bir takip, gerçekte kimsenin bakmadığı takiptir.

Veliye Düşen: Sonuca Değil, Eğime Bakmak

Tek bir denemenin neti, öğrencinin seviyesi hakkında çok az şey söyler; hastalık, uykusuzluk ya da zor bir kitapçık sonucu kolayca değiştirir. Anlamlı olan, üç-dört denemenin oluşturduğu eğimdir. Netler dalgalanırken ortalama yükseliyorsa yol doğrudur. Her deneme sonrası tepki veren bir ev, öğrenciyi denemeden korkar hâle getirir; oysa deneme, hata yapmanın serbest olduğu tek yerdir.

Sonuç

Okulların deneme uygulamaması, LGS hazırlığında ölçümün bittiği anlamına gelmiyor; ölçümün sahibinin değiştiği anlamına geliyor. Düzenli, koşulları doğru kurulmuş ve analiz edilen iki haftada bir denemeyle çalışan bir öğrenci, yılda otuz deneme çözüp hiçbirine bakmayan öğrenciden çok daha ileri gider. Arc Akademi'de LGS'ye hazırlanan öğrencilerde deneme takvimini, analizini ve sonrasındaki telafi planını birebir yürütüyor, her hafta veliye rapor veriyoruz. Çocuğunuzun mevcut seviyesini görmek için ücretsiz değerlendirme görüşmesiyle başlayabilirsiniz.

Son güncelleme: 30 Ağustos 2026. Uygulama, MEB'in 2026-2027 eğitim öğretim yılı genelgesine dayanmaktadır; resmî metin için meb.gov.tr adresini esas alınız.

LGS'ye sağlam bir hazırlık ister misiniz?

8. sınıf öğrencilerine özel yoğun LGS hazırlık programımızla hedef liseye emin adımlarla ilerleyin.