8. sınıf fen bilimleri 1. yazılısı, LGS fen testinin ilk iki ünitesini açık uçlu sorularla ölçüyor: mevsimler ve iklim ile DNA ve genetik kod. Beş senaryonun birinde DNA'dan tek başına 6 soru var; bu yazılı, DNA'nın yapısını ve eşlenmesini model üzerinde anlatabilmeyi merkeze alıyor.
Bu yazı yalnızca 1. dönem 1. yazılıya odaklanıyor ve MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 10 Eylül 2026'da yayımladığı konu-soru dağılım tablosunu kazanım düzeyinde açıyor: her senaryoda hangi kazanımdan kaç soru geldiği, senaryoların birbirinden farkı ve sınava kalan iki hafta için bir plan. 2. yazılının senaryoları ve yıl boyu takvim için 8. sınıf fen bilimleri yazılı senaryoları yazımıza bakabilirsiniz.
8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılı Ne Zaman, Nasıl Yapılıyor?
8. sınıf fen bilimleri 1. yazılısı okul geneli ortak sınav: okuldaki fen bilimleri öğretmenleri tablodaki beş senaryodan birini seçiyor ve okulun bütün 8. sınıfları aynı sorularla sınava giriyor. Sınavın tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; tarih okulun duyurularından ve e-Okul'dan takip edilebiliyor. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil; birçok okulda 1. yazılılar bu tatilin öncesine ya da hemen sonrasına planlanıyor, okulunuzun takvimini mutlaka teyit edin. 8. sınıflar ülke geneli ortak yazılı kapsamında değil; yazılı kapsamı LGS'nin ilk üniteleriyle örtüştüğü için bu sınava hazırlık LGS çalışmasının da parçası.
Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplı; çoktan seçmeli soru kullanılmıyor ve her soru için önceden hazırlanmış bir puanlama anahtarı var. Seçilen senaryoya göre sınavda 7 ile 9 arasında soru bulunuyor.
Kapsamdaki Kazanımlar
Tabloda 1. yazılıda en az bir senaryoda soru gelen 6 kazanım var. Yanlarındaki sayılar, kaç senaryoda yer aldıkları ve bütün senaryolarda toplam kaç soru oldukları:
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): her senaryoda, toplam 9 soru
- Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar (F.8.2.1.1): 4 senaryoda, toplam 6 soru
- DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir (F.8.2.1.2): 4 senaryoda, toplam 7 soru
- DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder (F.8.2.1.3): 4 senaryoda, toplam 6 soru
- Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlar hakkında yorum yapar (F.8.2.2.2): 3 senaryoda, toplam 8 soru
- Kalıtım ile ilgili kavramları tanımlar (F.8.2.2.1): 3 senaryoda, toplam 3 soru
Senaryo Senaryo Soru Dağılımı
Okulunuzun senaryo numarasını öğrendiğinizde yalnızca o başlığa bakmanız yeterli. Her maddedeki sayı, o kazanımdan sorulacak soru sayısı.
Senaryo 1: 7 Soru
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): 1 soru
- Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar (F.8.2.1.1): 2 soru
- DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir (F.8.2.1.2): 2 soru
- DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder (F.8.2.1.3): 2 soru
Senaryo 2: 8 Soru
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): 2 soru
- Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar (F.8.2.1.1): 1 soru
- DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir (F.8.2.1.2): 2 soru
- DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder (F.8.2.1.3): 1 soru
- Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlar hakkında yorum yapar (F.8.2.2.2): 2 soru
Senaryo 3: 9 Soru
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): 2 soru
- Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar (F.8.2.1.1): 1 soru
- DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir (F.8.2.1.2): 2 soru
- Kalıtım ile ilgili kavramları tanımlar (F.8.2.2.1): 1 soru
- Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlar hakkında yorum yapar (F.8.2.2.2): 3 soru
Senaryo 4: 7 Soru
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): 2 soru
- Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar (F.8.2.1.1): 2 soru
- DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder (F.8.2.1.3): 2 soru
- Kalıtım ile ilgili kavramları tanımlar (F.8.2.2.1): 1 soru
Senaryo 5: 8 Soru
- Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur (F.8.1.1.1): 2 soru
- DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir (F.8.2.1.2): 1 soru
- DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder (F.8.2.1.3): 1 soru
- Kalıtım ile ilgili kavramları tanımlar (F.8.2.2.1): 1 soru
- Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlar hakkında yorum yapar (F.8.2.2.2): 3 soru
Senaryolar Arasındaki Farklar
En kısa senaryolar Senaryo 1 ve Senaryo 4 (7 soru), en uzunu Senaryo 3 (9 soru). Sınav süresi okul tarafından belirlendiği için uzun senaryoda soru başına düşen süre kısalır; bu senaryolardan biri seçildiyse süre tutarak deneme yapmak faydalı olur.
- Senaryo 1: en çok soru DNA ve Genetik Kod konusundan (6). Diğer senaryoların çoğunda olup bunda olmayan: Kalıtım.
- Senaryo 2: en çok soru DNA ve Genetik Kod konusundan (4).
- Senaryo 3: en çok soru Kalıtım konusundan (4).
- Senaryo 4: en çok soru DNA ve Genetik Kod konusundan (4).
- Senaryo 5: en çok soru Kalıtım konusundan (4).
Sınavdan Önceki İki Hafta İçin Plan
Senaryo henüz belli değilse aşağıdaki plan, konuları bütün senaryolardaki ortalama ağırlıklarına göre on çalışma gününe dağıtıyor. Senaryo belliyse aynı mantıkla yalnızca o senaryodaki konulara gün ayırın.
- 1-4. gün: DNA ve Genetik Kod (senaryolarda ortalama 3,8 soru)
- 5-7. gün: Kalıtım (senaryolarda ortalama 2,2 soru)
- 8-9. gün: Mevsimlerin Oluşumu (senaryolarda ortalama 1,8 soru)
- 10. gün: Karışık prova. Her konudan bir soru seçilip çözüm ve gerekçesiyle, süre tutularak yazılsın.
Günlük 30-40 dakika 8. sınıf için yeterli. Her oturum ezber tekrarıyla değil, açık uçlu bir soru yazarak bitmeli; sınavda puanı belirleyen, bilgiyi gerekçesiyle kâğıda dökebilmek.
Örnek Soru ve Cevap
Soru: Haziran ayında Türkiye'de günler neden uzun, havalar neden sıcaktır? Dünya'nın eksen eğikliği ve Güneş ışınlarının geliş açısıyla açıklayınız.
Cevap: Dünya'nın ekseni eğik olduğu için Haziran'da Kuzey Yarım Küre Güneş'e doğru eğiktir. Bu dönemde Güneş ışınları Türkiye'ye daha dik açıyla gelir; birim alana düşen enerji artar ve hava ısınır. Aynı nedenle Kuzey Yarım Küre'de aydınlanan alan büyür, gündüzler uzar. Rubrik eksen eğikliği, geliş açısı ve gün uzunluğu bağlantılarının üçünü de arar; "Dünya Güneş'e yaklaşır" cevabı yanlış kabul edilir.
Açık uçlu sorularda puanın nasıl dağıtıldığını ve cevabın nasıl kurulacağını açık uçlu sorular nasıl cevaplanır yazımızda anlattık.
8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılısında Sık Yapılan Hatalar
- Mevsimleri Dünya'nın Güneş'e yaklaşıp uzaklaşmasıyla açıklamak.
- DNA'da eşleşen bazları karıştırmak: adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir.
- Gen ile kromozomu ters sıralamak; büyükten küçüğe kromozom, DNA, gen, nükleotid.
Sonuç geldiğinde kâğıdı bu yazıdaki senaryo listesiyle karşılaştırıp puanın hangi kazanımdan kaybedildiğine bakın; yazılı sonrası yanlış analizi 2. yazılının planını kendiliğinden çıkarır. Eksikler birkaç konuda yoğunlaşıyorsa birebir özel ders, birden fazla derste biriktiyse öğrenci koçluğu seçeneklerimize göz atabilirsiniz.
Son güncelleme: 24 Ekim 2026. Kaynak: MEB ODSGM, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (odsgm.meb.gov.tr). Okulunuzun seçtiği senaryoyu ve sınav tarihini ders öğretmeninizden teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
8. sınıf fen bilimleri 1. yazılı kaç soru?
ODSGM tablosunda 8. sınıf fen bilimleri 1. dönem 1. yazılısı için beş senaryo var; senaryolardaki soru sayıları sırasıyla 7, 8, 9, 7, 8. Okulda hangi senaryonun uygulanacağına ders zümresi karar veriyor.
8. sınıf fen bilimleri 1. yazılı ne zaman?
Okul geneli bir sınav olduğu için tarihini okul idaresi ve zümre belirliyor; ülke çapında tek bir tarih yok. Tarih okulun duyurularından ve e-Okul üzerinden takip edilebilir. MEB çalışma takvimine göre 16-20 Kasım 2026 ara tatil.
Senaryo belli değilse fen bilimleri 1. yazılıya nasıl çalışılmalı?
Bütün senaryolarda soru gelen kazanım şu: Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur. Hazırlığa bunlardan başlayıp ardından ağırlığı yüksek diğer konulara geçmek en güvenli yol.
8. sınıf fen 1. yazılıda çaprazlama sorusu gelir mi?
Beş senaryonun dördünde kalıtım konusu var; tek karakter çaprazlaması bunların üçünde 2 ya da 3 soruyla yer alıyor. Bir senaryoda kalıtımdan hiç soru yok.
Fen Bilimleri dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Fen Bilimleri dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.