PISA 2025 sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte 'PISA tarzı soru' ifadesi yeniden gündemde. 8. sınıf velileri için akla gelen soru şu: Bu sorular LGS'yle ilgili mi? Doğrudan değil; PISA 15 yaş grubuna uygulanan uluslararası bir değerlendirme, LGS ise ortaöğretime geçiş için yapılan merkezi bir sınav. Ama ikisi aynı felsefeyi paylaşıyor ve bu benzerlik, LGS hazırlığında akıllıca kullanılabilir.
Ortak Nokta: Bilgiyi Yeni Bir Durumda Kullanmak
Eski tip bir soru 'Fotosentezin ürünleri nelerdir?' diye sorardı. Yeni nesil bir LGS sorusu ise bir deney düzeneği, bir tablo ve iki öğrencinin yorumunu verip 'Hangi öğrencinin yorumu deney sonuçlarıyla desteklenir?' diye sorar. PISA soruları da tam olarak bu ikinci türe yakın. İkisi de bilgiyi değil, bilginin kullanımını ölçüyor.
Benzerlikler
- Uzun soru kökü: Her iki sınavda da soruyu anlamak, çözmek kadar zaman alabilir.
- Görsel veri: Tablo, grafik, şema ve harita sıklıkla kullanılır.
- Günlük hayat bağlamı: Sorular gerçek bir durum üzerinden kurulur.
- Çıkarım: Doğru cevap çoğu zaman metinde açıkça yazmaz, verilenlerden çıkarılır.
Farklar
- LGS tamamen çoktan seçmeli ve müfredata dayalı; PISA'da açık uçlu sorular da var ve müfredattan bağımsız.
- LGS'de süre baskısı çok belirgin; PISA'da da süre var ama öğrenci için bir sonuç doğurmuyor.
- LGS'de her ders kendi kazanımlarına göre soruluyor; PISA'da alanlar daha geniş tanımlanıyor.
LGS Hazırlığında PISA Mantığını Kullanmak
1. Soru Kökünü Ayrıştırma Alışkanlığı
Her yeni nesil soruda üç şeyi işaretlemeyi alışkanlık hâline getirin: Soru ne istiyor? Hangi bilgi gerçekten gerekli? Hangi bilgi dikkat dağıtmak için orada? Bu, PISA'nın 'formüle etme' adımının LGS'deki karşılığı.
2. Görsel Okuma Pratiği
Fen ve matematikte tablo-grafik sorularını ayrı bir kategori olarak çalışın. Haftada bir, yalnızca grafik ve tablo içeren 15-20 soruluk bir set çözmek bu beceriyi hızla geliştirir.
3. 'Neden Bu Seçenek Yanlış?' Analizi
Doğru cevabı bulmak yetmez; her yanlış seçeneğin neden yanlış olduğunu açıklayabilmek, çıkarım becerisini derinleştirir. Bu analizi deneme sonrası yapmanın yolunu deneme analizi yazımızda anlattık.
4. Okuma Hızını İhmal Etmeyin
Uzun soru köklü sınavlarda okuma hızı doğrudan net demek. Günlük düzenli kitap okuma, LGS hazırlığının 'görünmeyen' ama en verimli parçası.
Ne Yapmamalı?
PISA sorularını LGS'nin yerine koymayın. LGS'ye hazırlığın merkezinde hâlâ müfredat kazanımları, ders kitapları ve MEB'in yayımladığı örnek sorular olmalı. Bakanlık da öğrencilerin ders kitaplarından çalışmasını ve soruların ders materyallerinden geleceğini vurguluyor. PISA tarzı sorular, bu ana çalışmanın yanında bir 'beceri antrenmanı' olarak düşünülmeli. 2027 LGS'nin kapsamı için hangi müfredattan sorulacak yazımıza, örnek sorular için 2027 LGS örnek soruları yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç
PISA ve LGS aynı sınav değil, ama aynı yöne bakıyor: ezberden çok anlama, hesaptan çok akıl yürütme. Bu ortak beceriyi çalışmak, 8. sınıf öğrencisinin hem yeni nesil sorulardaki başarısını hem de liseye hazır olma düzeyini artırır.
Arc Akademi LGS koçluğunda yeni nesil soru tiplerini tek tek analiz ediyor, öğrencinin zorlandığı türe göre haftalık plan hazırlıyoruz. Ayrıntılar için LGS hazırlık sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
LGS'de PISA soruları çıkar mı?
Hayır. LGS müfredata dayalı, çoktan seçmeli bir sınavdır ve sorular MEB tarafından hazırlanır. Ancak LGS'deki yeni nesil sorular, PISA gibi bilgiyi yeni bir durumda kullanma becerisini ölçtüğü için iki sınav arasında yöntem benzerliği vardır.
PISA tarzı sorular LGS hazırlığında işe yarar mı?
Ana hazırlığın yerine geçmez ama tamamlayıcı bir beceri antrenmanı olarak faydalıdır. Uzun soru kökünü ayrıştırma, tablo-grafik okuma ve çıkarım becerilerini geliştirir.
LGS'ye sağlam bir hazırlık ister misiniz?
8. sınıf öğrencilerine özel yoğun LGS hazırlık programımızla hedef liseye emin adımlarla ilerleyin.