LGS puanının nasıl hesaplandığı, sürecin en çok yanlış bilinen kısmıdır. Pek çok veli net sayısı ile puan arasında doğrudan bir çarpım ilişkisi olduğunu düşünür; oysa hesap bundan farklıdır ve hangi dersten net yapıldığı sonucu değiştirir.
Bu yazıda hesabın mantığını adım adım açıklıyoruz. Kendi netlerinizle deneme yapmak için LGS puan hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Önce Üç Kavramı Ayıralım
- Net: Doğru sayısından, yanlış sayısının üçte birinin çıkarılmasıyla bulunur. LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür.
- Puan: Netlerin ders katsayılarıyla ağırlıklandırılıp belirli bir formülle dönüştürülmesiyle elde edilir. 100 ile 500 arasında bir değerdir.
- Yüzdelik dilim: Öğrencinin Türkiye genelindeki sıralamasını yüzde olarak ifade eder. Tercihte asıl belirleyici olan budur.
Bu üçünün karıştırılması, tercih döneminde en çok hayal kırıklığı yaratan durumdur. Puan ile yüzdelik dilim arasındaki farkı ayrı bir yazıda ayrıntılı ele aldık.
Adım 1: Net Hesabı
Her ders için net şu şekilde bulunur: doğru sayısı eksi yanlış sayısının üçte biri.
Örnek: matematikte 14 doğru, 3 yanlış yapan bir öğrencinin neti 14 eksi 1, yani 13'tür.
Buradan çıkan pratik sonuç önemlidir: emin olunmayan sorularda rastgele işaretleme yapmak istatistiksel olarak kazandırmaz. Buna karşılık iki seçeneği eleyebilen bir öğrenci için işaretlemek mantıklı hâle gelir.
Adım 2: Ağırlıklandırma
LGS'de tüm dersler eşit ağırlıkta değildir. Sınav iki oturumdan oluşur ve derslerin katsayıları farklıdır.
Sözel bölümde Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Yabancı Dil; sayısal bölümde Matematik ve Fen Bilimleri yer alır. Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri, katsayı bakımından diğer üç dersten daha ağırlıklıdır.
Bunun hazırlık açısından doğrudan bir sonucu vardır: matematikte kazanılan bir net, din kültüründe kazanılan bir netten daha fazla puan getirir. Ancak bu, diğer derslerin önemsiz olduğu anlamına gelmez; ağırlığı düşük derslerde net kaybı da toplamda birikir.
Güncel katsayılar her yıl MEB'in yayımladığı merkezî sınav kılavuzunda yer alır.
Adım 3: Puana Dönüşüm
Ağırlıklı ham puan, o yılki sınava giren öğrencilerin genel performansına göre standart bir ölçeğe dönüştürülür ve 100-500 aralığında bir puan elde edilir.
Buradaki kritik ayrıntı şudur: aynı net, her yıl aynı puanı getirmez. Sınav zorsa aynı net daha yüksek puana, sınav kolaysa daha düşük puana karşılık gelir.
Bu yüzden geçmiş yılların net-puan tabloları kesin bir öngörü değil, yaklaşık bir referanstır. Tablo ve nasıl okunacağı için LGS net-puan tablosu yazımıza bakabilirsiniz.
Okul Başarı Puanının Etkisi
Merkezî sınav puanı, sınavla öğrenci alan okullara yerleşmede kullanılır. Yerel yerleştirmede ise okul başarı puanı devreye girer.
Ortaokulda 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanlarının ortalaması, yerel yerleştirmede kullanılan puanı oluşturur. Yani karne notları yalnızca karneyi değil, yerleştirmeyi de etkiler.
Hesabın ayrıntısını yıl sonu başarı puanı yazımızda anlattık.
En Sık Yapılan Üç Yanılgı
- Net ile puanı doğrusal sanmak. 80 net yapan bir öğrencinin puanı, 40 net yapanın iki katı değildir.
- Geçen yılın puanını bu yıla uyarlamak. Puan, o yılki genel performansa göre hesaplandığı için yıllar arası doğrudan karşılaştırma yanıltıcıdır.
- Yüzdelik dilim yerine puana bakarak tercih yapmak. Okulların kontenjanı puana göre değil sıralamaya göre dolar.
Hedef Belirlerken
Hedefi bir puan olarak koymak yerine yüzdelik dilim olarak koymak daha sağlıklıdır, çünkü yüzdelik dilim yıllar arasında çok daha karşılaştırılabilir bir ölçüdür.
İkinci öneri, hedefi ders bazında netlere çevirmektir: hangi dersten kaç net gerekiyor? Bu çeviri yapıldığında hedef, çalışılabilir bir şeye dönüşür.
Kendi netlerinizle deneyerek görmek için LGS puan hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Sonuç
LGS puanı üç adımda oluşur: net hesabı, ders katsayılarıyla ağırlıklandırma ve o yılın genel performansına göre standart puana dönüşüm. Bu zincir anlaşıldığında iki şey netleşir: hangi derste kazanılan netin daha değerli olduğu ve neden geçmiş yılların puanlarının kesin bir öngörü sayılamayacağı.
Son güncelleme: 21 Eylül 2026. Katsayılar, hesaplama esasları ve güncel takvim için MEB'in yayımladığı merkezî sınav kılavuzunu ve meb.gov.tr adresini esas alınız.
Sıkça Sorulan Sorular
LGS'de net nasıl hesaplanır?
Doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılır; yani üç yanlış bir doğruyu götürür. Örneğin 14 doğru ve 3 yanlış yapan bir öğrencinin neti 13'tür. Bu nedenle tamamen rastgele işaretleme istatistiksel olarak kazandırmaz.
Aynı net her yıl aynı puanı getirir mi?
Hayır. Ağırlıklı ham puan, o yıl sınava giren öğrencilerin genel performansına göre standart bir ölçeğe dönüştürülür. Sınav zorsa aynı net daha yüksek, kolaysa daha düşük puana karşılık gelir. Bu yüzden geçmiş yıl tabloları kesin öngörü değil yaklaşık referanstır.
Tercihte puana mı yüzdelik dilime mi bakılmalı?
Yüzdelik dilime. Okulların kontenjanı puana göre değil sıralamaya göre dolar ve yüzdelik dilim yıllar arasında çok daha karşılaştırılabilir bir ölçüdür. Hedef belirlerken de puan yerine yüzdelik dilim kullanmak daha sağlıklıdır.
LGS'ye sağlam bir hazırlık ister misiniz?
8. sınıf öğrencilerine özel yoğun LGS hazırlık programımızla hedef liseye emin adımlarla ilerleyin.