Denemede Yanlış Yapılan Sorularla Ne Yapılmalı?

Deneme bitti, sonuç geldi. Öğrencinin elinde 15-20 yanlış ya da boş soru var. Çoğu öğrenci bu sorulara bir kez cevap anahtarından bakar, 'hmm, öyleymiş' der ve bir sonraki denemeye geçer. Bir ay sonra aynı tür soruda aynı hatayı yapar.

Oysa bir denemedeki yanlış sorular, o denemenin en değerli kısmıdır. Çünkü öğrencinin tam olarak neyi bilmediğini gösterirler. Bu yazıda yanlış sorularla ne yapılacağını, adım adım bir sisteme dönüştürüyoruz. Denemenin genel analizini deneme sınavı analizi yazımızda anlatmıştık; burada odak, tek tek yanlış sorular.

Adım 1: Aynı Gün Değil, Ertesi Gün

Deneme günü analiz yapmayın. Öğrenci yorgundur ve duygusal olarak sonuca odaklıdır. Yanlışlarla çalışmak için en uygun zaman ertesi gün ya da deneme sonrasındaki ilk hafta sonudur. Bu çalışmaya 45-60 dakika ayırın.

Adım 2: Önce Kendi Başına Tekrar Çöz

Cevap anahtarına ya da video çözüme bakmadan önce, öğrenci yanlış ve boş sorularının her birini bir kez daha kendisi çözmeye çalışsın. Süre baskısı olmadan.

Bu adım çok önemli, çünkü yanlışları ikiye ayırır: tekrar çözünce yapılabilenler ve yapılamayanlar. İlk grup bilgi değil, sınav koşullarıyla ilgili bir sorun. İkinci grup gerçek bilgi eksiği.

Adım 3: Yanlışları Dört Türe Ayır

Her yanlış sorunun yanına dört türden birini yazın:

• Bilgi eksiği: Konuyu bilmiyordum ya da yanlış biliyordum. Tekrar çözünce de yapamadım.
• Dikkatsizlik: Biliyordum, ama işlem hatası yaptım ya da soru kökünü yanlış okudum. Tekrar çözünce yaptım.
• Süre: Soruya yeterli zaman ayıramadım ya da hiç ulaşamadım. Tekrar çözünce yaptım.
• Yorum: Konuyu biliyordum ama soruda ne istendiğini anlamadım. Yeni nesil sorularda sık görülür.

Dört türün sayısı, bir sonraki ayın çalışma planını belirler. Bilgi eksiği çoksa konu tekrarı, dikkatsizlik çoksa kontrol alışkanlığı, süre sorunu çoksa hız ve soru seçme stratejisi, yorum sorunu çoksa yeni nesil soru pratiği gerekir.

Adım 4: Çözümü Öğren, Sonra Kapatıp Tekrar Çöz

Tekrar çözülemeyen sorular için çözüme bakın: cevap anahtarı, çözüm kitapçığı ya da video. MEBİ denemelerinde her denemeden sonra video çözümler yayımlanıyor. Kullanımı için MEBİ denemelerine nasıl katılınır yazımıza bakabilirsiniz.

Çözümü izledikten ya da okuduktan sonra en çok atlanan adım gelir: çözümü kapatıp soruyu baştan kendi başına çözmek. Öğrenci çözümü izlerken 'anladım' hissine kapılır. Ama izlemek ile yapabilmek farklıdır. Kendi başına baştan çözemiyorsa, henüz öğrenmemiştir.

Adım 5: Yanlış Defterine Al

Yanlış defteri, yıl boyunca en çok işe yarayan çalışma aracıdır. Ama doğru tutulmazsa hiçbir işe yaramayan bir fotokopi arşivine dönüşür.

Her sorunun deftere nasıl girileceği:

• Soru: Kesip yapıştırılabilir ya da fotoğrafı yapıştırılabilir. Uzun metinli sorularda yalnızca kritik kısım yazılır.
• Doğru cevap ve kısa çözüm: Öğrencinin kendi el yazısıyla ve kendi cümleleriyle.
• Neden yanlış yaptım: Tek cümle. 'Üslü sayıda negatif üssü ters çevirmeyi unuttum' gibi.
• Tür: Bilgi, dikkat, süre ya da yorum.
• Tarih: Tekrar döngüsünü takip etmek için.

Hangi sorular deftere girmez? Tamamen şansla doğru yapılmış olanlar hariç doğru sorular ve yalnızca dikkatsizlikten yapılan, çok basit işlem hataları. Bunların yerine defterin bir sayfasına 'dikkatsizlik listesi' açılabilir: 'Soru kökünde değildir'i atladım' gibi kısa notlar.

Adım 6: 1-7-21 Gün Tekrar Döngüsü

Deftere alınan sorular unutulmaya bırakılmamalı. Tekrar edilmeyen bilgi hızla unutulur. Basit bir tekrar döngüsü:

• 1. gün sonra: Deftere alınan sorular bir kez daha, cevaba bakmadan çözülür.
• 7. gün sonra: Yine çözülür. Doğru yapılanların yanına bir işaret konur.
• 21. gün sonra: Son kez çözülür. Üç kez doğru yapılan soru 'öğrenildi' kabul edilir ve üzeri çizilir.

Bu döngüyü takip etmenin kolay yolu, her hafta sonu 20-30 dakikayı yanlış defterine ayırmaktır. O hafta tekrar zamanı gelen sorular çözülür.

Boş Bırakılan Sorular

Boş sorular yanlışlardan farklı değerlendirilir. Öğrenci soruyu neden boş bıraktı?

• Hiç bilmediği için: Bilgi eksiği gibi ele alınır.
• Emin olmadığı için: Burada strateji konuşulmalı. İki şıkka indirebildiği sorularda risk almak, üç yanlışın bir doğruyu götürdüğü LGS'de genellikle mantıklıdır.
• Süre yetmediği için: Soru seçme stratejisi ve hız çalışması gerekir. Takıldığı soruda fazla kalıp sonraki kolay soruları kaçırıyor olabilir.

Veli Olarak Neye Dikkat Etmelisiniz?

Yanlış sorular üzerinde çalışırken öğrenciyi yargılamamak çok önemli. 'Bunu da mı yapamadın' cümlesi, öğrencinin yanlışlarını saklamasına yol açar. 'Bu soru neden zor geldi' sorusu ise yanlışı konuşulabilir kılar.

Veli olarak yapabileceğiniz en iyi şey, yanlış defterinin düzenli tutulup tutulmadığını haftada bir kez kontrol etmek ve hafta sonu tekrarının programda yer almasını sağlamak. Deneme sonuçlarını nasıl okuyacağınız için LGS deneme sonuçları nasıl analiz edilir yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Denemedeki yanlış sorular, öğrencinin ne bilmediğini gösteren en net haritadır. Önce tekrar kendi başına çözmek, sonra yanlışları dört türe ayırmak, çözümü öğrenip kapatarak tekrar çözmek, yanlış defterine almak ve 1-7-21 gün döngüsüyle tekrar etmek; bu altı adım bir denemeyi gerçek öğrenmeye dönüştürür. Yanlışlarıyla bu şekilde çalışan öğrenci, aynı hatayı ikinci kez yapmaz.

Arc Akademi'de her deneme sonrasında öğrencilerimizle yanlış analizi oturumu yapıyor, yanlış defterinin düzenini birlikte kuruyoruz. Bilgi için LGS hazırlık sayfamıza bakabilirsiniz.

Düzenli koçluk desteğiyle verimi artırın

Haftalık koçluk görüşmeleriyle çalışma planı, motivasyon ve zaman yönetimi konularında birebir destek alın.