8. Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı: İsim-Fiil, Sıfat-Fiil ve Zarf-Fiil Ekleri

Fiilimsiler, 8. sınıf Türkçe dil bilgisinin birinci dönemdeki temel konusu ve LGS'de her yıl karşılaşılan başlıklardan biridir. Konu ek ezberine dayanıyor gibi görünür; ama sorularda puan kaybettiren şey ekleri bilmemek değil, eki cümle içinde doğru tanıyamamaktır.

Fiilimsi Nedir?

Fiilimsiler, fiil kök ya da gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan ve cümlede isim, sıfat ya da zarf görevi üstlenen sözcüklerdir. Fiil gibi kip ve kişi eki almazlar, ama fiilin anlamını taşımaya devam ederler. Üç türü vardır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil.

İsim-Fiil (Ad-Eylem)

Ekleri: -ma / -me, -ış / -iş / -uş / -üş, -mak / -mek.

• Kitap okumayı çok severim.
• Onun gülüşü herkesi etkiledi.
• Yüzmek en sevdiğim spordur.

Olumsuzluk ekiyle karışmaması için dikkat: Olumsuzluk eki -ma / -me fiile eklenir ve arkasından kip eki gelir: 'Bugün okula gelme.' Burada 'gelme' emir kipinde bir fiildir. İsim-fiilde ise sözcük isim gibi davranır ve genellikle hâl ya da iyelik eki alır: 'Okula gelmen gerekiyor.' Sözcüğün cümlede bir isim gibi kullanılıp kullanılmadığına bakmak ayrımı sağlar.

Sıfat-Fiil (Ortaç)

Ekleri: -an / -en, -ası / -esi, -mez / -maz, -ar / -er / -r, -dik / -dık (ve ses uyumuna göre biçimleri), -ecek / -acak, -miş / -mış.

• Koşan çocuk düştü.
• Okunası bir kitap.
• Bitmez tükenmez bir yol.
• Akar su pak olur.
• Okuduğum kitap çok güzeldi.
• Gelecek hafta sınav var.
• Pişmiş aş yenir.

Sıfat-fiil, bir ismi niteler. Nitelediği isim düşerse sıfat-fiil adlaşır: 'Koşanlar önde.' Burada 'koşanlar' adlaşmış sıfat-fiildir ve yine sıfat-fiil sayılır.

Zarf-Fiil (Bağ-Eylem)

Başlıca ekleri: -ıp, -arak, -madan / -meden, -ınca, -dıkça, -alı / -eli, -a ... -a, -r ... -mez, -casına / -cesine, -ken, -meksizin, -dığında.

• Kapıyı açıp içeri girdi.
• Gülerek anlattı.
• Düşünmeden konuştu.
• Eve gelince ara.
• Okudukça öğreniyor.
• Taşındık taşınalı rahatız.
• Koşa koşa geldi.
• Beni görür görmez sevindi.
• Uçarcasına koştu.
• Otobüsü beklerken kitap okudu.

Zarf-fiil cümlede fiili zaman, durum ya da koşul bakımından niteler ve genellikle 'nasıl' ya da 'ne zaman' sorusuna cevap verir.

Kalıcı İsim Olmuş Fiilimsiler

Bazı sözcükler fiilimsi ekiyle türemiş olsa da bir varlığın ya da nesnenin adı hâline gelmiştir ve artık fiilimsi sayılmaz: dondurma, dolma, kavurma, çakmak, yazar, dolmuş gibi. 'Dondurma yedim' cümlesinde dondurma bir yiyeceğin adıdır, fiilimsi değildir. Ayırt etme sorusu: Sözcük cümlede bir eylem anlamı taşıyor mu, yoksa bir nesnenin adı mı?

LGS'de Nasıl Sorulur?

Fiilimsiler LGS'de çoğu zaman bir paragraf ya da birkaç cümle üzerinden gelir: altı çizili sözcüklerden hangisinin farklı türde fiilimsi olduğu, bir cümlede kaç fiilimsi bulunduğu ya da verilen fiilimsinin hangi görevde kullanıldığı sorulur. Bu soruları çözmenin yolu, eki bulduktan sonra sözcüğün cümledeki görevine bakmaktır: ismin yerini tutuyorsa isim-fiil, ismi niteliyorsa sıfat-fiil, fiili niteliyorsa zarf-fiil.

Nasıl Çalışılmalı?

• Ekleri üç sütunlu bir tabloya yazıp her birine kendi cümlenizle bir örnek ekleyin.
• Her gün okuduğunuz bir paragrafta fiilimsileri bulup türlerini yazın. Bu çalışma aynı zamanda paragraf becerisini de geliştirir; ayrıntısı Türkçe paragraf çözüm teknikleri yazısında.
• Yanlış yaptığınız cümleleri bir deftere toplayın; hataların çoğu olumsuzluk eki ile isim-fiil karışıklığından ve kalıcı isimlerden gelir.

Sonuç

Fiilimsiler üç tür ve sınırlı sayıda ekten oluşur. Eki tanımak işin yarısıdır; diğer yarısı sözcüğün cümledeki görevine bakmaktır. Yılın diğer Türkçe konuları için 8. sınıf Türkçe konuları yazımıza bakabilirsiniz.

Arc Akademi olarak 8. sınıf öğrencilerine birebir online özel ders ve koçluk veriyoruz: okulda işlenen üniteyi aynı hafta pekiştiriyor, eksikleri seviye tespitiyle çıkarıyor ve deneme analiziyle LGS'ye kadar takip ediyoruz. Ayrıntılar LGS hazırlık sayfamızda; öğrencinizin durumunu ücretsiz tanışma görüşmesinde birlikte değerlendirebiliriz.

Son güncelleme: 25 Eylül 2026. İçerik MEB'in 8. sınıfta hâlihazırda uygulanan öğretim programına dayanmaktadır. LGS kapsamına ilişkin nihai bilgi her yıl MEB tarafından duyurulur; resmî bilgi için meb.gov.tr adresini esas alınız.

Türkçe dersinde birebir destek ister misiniz?

Uzman eğitmenlerimizle Türkçe dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.