7. sınıf matematik 1. yazılısı rasyonel sayılardan geliyor ve puan en çok yedi hatada kaybediliyor: negatif rasyonelleri ters sıralamak, paydaları eşitlemeden karşılaştırmak, devir çizgisini yanlış rakama koymak, ondalığa çevirirken paydayı paya bölmek, tam sayılı kesrin işaretini yanlış dağıtmak, tam sayıların rasyonel olduğunu gösterememek ve problemi bağlamsız bitirmek.
Bu yazı, 7. sınıf Matematik yazılısına hazırlanan öğrenciler ve velileri için. Konu kapsamını 7. sınıf Matematik 1. yazılı senaryoları yazımızda, son haftanın gün gün planını 7. sınıf Matematik yazılısına 1 hafta kala yazımızda verdik. Burada sınav kâğıdında puanın tam olarak nerede kaybedildiğine odaklanıyoruz: her hata için puan kaybettiren bir cevap ve tam puanlık karşılığı.
Bu Yazılıda Puan Nerede Kaybediliyor?
Dört senaryonun hepsinde rasyonel sayıları yorumlama, ondalık gösterim ve sıralama var; problem çözme dört senaryonun üçünde. Kapsam dar olduğu için sorular ayrıntıya giriyor: aynı konudan gelen dört-beş soruda tek bir alışkanlık hatası, her soruda tekrar edip notu düşürebiliyor.
1. Hata: Negatif rasyonelleri ters sıralamak
Pozitif sayılarda büyük olan sayı negatifte küçüktür. Öğrenci 3/4'ün 1/2'den büyük olduğunu bildiği için -3/4'ü de büyük sanıyor. Sayı doğrusu çizmek bu tuzağı tek başına kapatır.
- Puan kaybettiren cevap: -3/4 > -1/2, çünkü 3/4 daha büyüktür.
- Tam puanlık cevap: -3/4 < -1/2. Sayı doğrusunda -3/4 sıfırdan daha uzakta, yani daha solda olduğu için daha küçüktür.
2. Hata: Paydaları eşitlemeden karşılaştırmak
2/3 ile 3/5'i paydalara ya da paylara bakarak karşılaştırmak tesadüfen doğru çıkabilir ama gerekçe olarak geçmez. Paydaları eşitlemek ya da ondalığa çevirmek gerekir.
- Puan kaybettiren cevap: 3/5 daha büyüktür, çünkü 5, 3'ten büyük.
- Tam puanlık cevap: 2/3 = 10/15, 3/5 = 9/15. 10/15 > 9/15 olduğu için 2/3 > 3/5.
3. Hata: Devir çizgisini yanlış rakama koymak
Devir çizgisi yalnızca tekrar eden rakamların üzerine konur. 1/6 = 0,1666... sayısında tekrar eden yalnızca 6'dır; çizgiyi 1 ile 6'nın ikisine birden koymak sayıyı 0,161616... yapar.
- Puan kaybettiren cevap: 1/6 = 0,16 (devir çizgisi 1 ve 6'nın üzerinde)
- Tam puanlık cevap: 1/6 = 0,1666... = 0,16 ve devir çizgisi yalnızca 6'nın üzerinde. Bölmenin ilk üç adımı yazılarak 6'nın tekrar ettiği gösterilir.
4. Hata: Ondalığa çevirirken paydayı paya bölmek
a/b kesri a ÷ b demektir: pay paydaya bölünür. 3/8'i 8 ÷ 3 diye bölen öğrenci 1'den büyük bir sonuç bulur; 1'den küçük kesrin ondalık hâli de 1'den küçük olmalı. Bu kontrol hatayı anında yakalar.
- Puan kaybettiren cevap: 3/8 = 8 ÷ 3 = 2,666...
- Tam puanlık cevap: 3/8 = 3 ÷ 8 = 0,375. Kesir 1'den küçük, sonuç da 1'den küçük: tutarlı.
5. Hata: Tam sayılı kesrin işaretini yanlış dağıtmak
Eksi işareti tam sayılı kesrin bütününe aittir. -1 tam 1/2 sayısı -1 ile +1/2'nin toplamı değil, -(1 + 1/2) demektir.
- Puan kaybettiren cevap: -1 tam 1/2 = -1 + 1/2 = -1/2
- Tam puanlık cevap: -1 tam 1/2 = -(1 + 1/2) = -3/2 = -1,5
6. Hata: Tam sayıların rasyonel olduğunu gösterememek
Her tam sayı paydası 1 olan bir kesir olarak yazılabildiği için rasyoneldir. 'Doğal sayı, tam sayı, rasyonel sayı' sınıflandırma sorularında -5'i ya da 0'ı rasyonel listesine yazmamak sık görülür.
- Puan kaybettiren cevap: -5 tam sayıdır, rasyonel sayı değildir.
- Tam puanlık cevap: -5 hem tam sayıdır hem rasyonel sayıdır, çünkü -5 = -5/1 biçiminde yazılabilir.
7. Hata: Problemi bağlamsız bitirmek
Rasyonel sayı problemlerinde sonuç çoğu zaman bir miktar ya da karşılaştırmadır. Yalnızca sayıyı yazmak, sorunun 'kim daha çok, ne kadar kaldı' kısmını cevapsız bırakır.
- Puan kaybettiren cevap: 3/8
- Tam puanlık cevap: Su deposunun 3/8'i dolu kalır; yani deponun yarısından az su vardır.
Bu Hataları Sınavdan Önce Nasıl Yakalarsınız?
Ders kitabından ya da çalışma kâğıtlarından üç soru seçin ve süre tutarak cevaplarını kâğıda yazın. Sonra cevaplarınızı aşağıdaki sorularla kontrol edin:
- Negatif sayıları sıralarken küçük bir sayı doğrusu çizdim mi?
- Karşılaştırmada paydaları eşitledim ya da ondalığa çevirdim mi?
- Ondalık sonucun kesirle tutarlı olup olmadığını (1'den küçük mü büyük mü) kontrol ettim mi?
- Devirli ondalıkta bölmenin tekrar eden adımlarını gösterdim mi?
İki ya da daha fazla soruya cevabınız hayırsa sorun bilgi eksikliği değil, yazma alışkanlığı. Alışkanlıklar okuyarak değil, aynı tür soruyu birkaç kez yazıp düzeltilerek değişir; bunun için sınavdan önce birkaç deneme yeterli.
Kâğıdı Teslim Etmeden Önce Son 5 Dakika
Sınavın son beş dakikasını yeni soru çözmeye değil, kâğıdı bu listeyle taramaya ayırın:
- Sıralama sorusunda istenen yön küçükten büyüğe mi, büyükten küçüğe mi?
- Her eksi işareti doğru sayıya ait mi?
- Problemlerin sonucunu birimiyle ve bir cümleyle yazdım mı?
- Sadeleşebilen kesirleri sadeleştirdim mi?
Sınavdan Sonra
Sonuç geldiğinde kâğıdı isteyin ve kaybedilen puanları bu yedi hatayla eşleştirin. Hangi hatanın tekrar ettiğini görmek, bir sonraki yazılının planını kendiliğinden çıkarır; yöntemi yazılı sonrası yanlış analizi yazımızda anlattık. Diğer derslerdeki sık hatalar için yazılıda en çok puan kaybettiren hatalar rehberimize bakabilirsiniz.
Son güncelleme: 1 Kasım 2026. Konu kapsamı MEB ODSGM'nin 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tablolarına dayanır (odsgm.meb.gov.tr). Okulunuzun seçtiği senaryoyu, sınav tarihini ve puanlama ölçütlerini ders öğretmeninizden teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
7. sınıf matematik yazılısında en sık yapılan hata nedir?
En sık hata negatif rasyonel sayıları ters sıralamaktır. Öğrenci 3/4'ün 1/2'den büyük olduğunu bildiği için -3/4'ün de -1/2'den büyük olduğunu düşünür. Oysa negatif sayılarda sıfırdan uzak olan sayı daha küçüktür. Küçük bir sayı doğrusu çizmek bu hatayı önler.
Devirli ondalık sayıda devir çizgisi nereye konur?
Devir çizgisi yalnızca sonsuza kadar tekrar eden rakam ya da rakam grubunun üzerine konur. Örneğin 1/6 = 0,1666... sayısında yalnızca 6 tekrar ettiği için çizgi sadece 6'nın üzerindedir.
Tam sayılar rasyonel sayı mıdır?
Evet. Her tam sayı paydası 1 olan bir kesir olarak yazılabilir; örneğin -5 = -5/1, 0 = 0/1. Bu yüzden bütün doğal sayılar ve tam sayılar aynı zamanda rasyonel sayıdır.
Matematik dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Matematik dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.
