5. sınıf, ortaokul matematiğinin dilinin değiştiği yıldır. İlkokulda işlem yapmak yetiyordu; 5. sınıf programında öğrenciden işlemin neden öyle yapıldığını açıklaması, bir örüntünün kuralını bulması ve bir çizimi araçla kendisinin yapması bekleniyor.
Bu yazıda 5. sınıf matematik programındaki 23 öğrenme çıktısını, yani eski adıyla kazanımları, MEB kodlarıyla ve tema sırasıyla veriyoruz. Konuların özeti için 5. sınıf matematik konuları yazımıza bakabilirsiniz.
Genel Yapı
Yıllık 172 ders saati. Temalar ve saatleri: Sayılar ve Nicelikler (1) 28, Sayılar ve Nicelikler (2) 33, İşlemlerle Cebirsel Düşünme 20, Geometrik Şekiller 38, Geometrik Nicelikler 20, İstatistiksel Araştırma Süreci 24, Veriden Olasılığa 9. En uzun tema geometrik şekiller; bu, 5. sınıfta geometriye ne kadar ağırlık verildiğini gösteriyor.
1. Tema: Sayılar ve Nicelikler (1) - Doğal Sayılar, 28 saat
- MAT.5.1.1. Altı basamaklı sayıları okuma ve yazmayı çok basamaklı sayılara genelleyebilme
- MAT.5.1.2. Doğal sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme
Basamak değeri ve bölük kavramı bir örüntü olarak ele alınıyor: birler, binler, milyonlar bölüğü aynı üçlü yapıyı tekrar eder. MAT.5.1.2'deki problemler çok adımlı; en sık hata, problemi okuyup hangi işlemin gerektiğine karar vermeden sayılarla işlem yapmaya başlamak.
1. Tema: Sayılar ve Nicelikler (2) - Kesirler, 33 saat
- MAT.5.1.3. Gerçek yaşam durumlarına karşılık gelen kesirleri farklı biçimlerde temsil edebilme
- MAT.5.1.4. Farklı gösterimlerle ifade edilen kesirlerin karşılaştırılmasına yönelik çıkarım yapabilme
Temanın genellemesi yol gösterici: kesirlerin farklı gösterimleri birim kesirden türetilir. Bileşik kesir, tam sayılı kesir, ondalık gösterim ve yüzde aynı temanın içinde. Pizza ve çikolata modelleri burada boşuna değil; kesri şekille gösteremeyen öğrenci karşılaştırmada kural ezberine kayar.
2. Tema: İşlemlerle Cebirsel Düşünme - 20 saat
- MAT.5.2.1. Eşitliğin korunumuna ve işlem özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme
- MAT.5.2.2. Karşılaştığı günlük hayat ya da matematiksel durumlarda işlem önceliğini yorumlayabilme
- MAT.5.2.3. Sayı ve şekil örüntülerinin kuralına ilişkin muhakeme yapabilme
- MAT.5.2.4. Temel aritmetik işlem içeren durumlardaki algoritmaları yorumlayabilme
Harf henüz yok ama cebir başlıyor. Eşitliğin korunumu, terazinin iki kefesine aynı ağırlığı eklemek gibidir ve 7. sınıftaki denklem çözümünün temelidir. Değişme, birleşme ve dağılma özellikleri ile üslü ifade de bu temada.
3. Tema: Geometrik Şekiller - 38 saat
- MAT.5.3.1. Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme
- MAT.5.3.2. Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme
- MAT.5.3.3. Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme
- MAT.5.3.4. Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme
- MAT.5.3.5. Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme
- MAT.5.3.6. Çokgenlerin özellikleri ile ilgili edindiği deneyimleri yansıtabilme
- MAT.5.3.7. Matematiksel araç ve teknoloji yardımıyla düzlemde iki noktada kesişen çember çiftinin merkezleri ve kesişim noktalarından biri ile inşa edilen üçgenlerin kenar özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme
Yedi çıktıyla programın en kalabalık teması. Açıölçer, cetvel ve pergel kullanımı doğrudan ölçülüyor; araçla çizim yapamayan öğrenci bu çıktıları karşılayamaz. Üçgenin iç açıları toplamının 180° olması ve çemberle üçgen inşası temanın iki ana genellemesi.
2026-2027 ODSGM tablosuna göre 5. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısı bu temadan geliyor. Senaryo senaryo dağılımı için 5. sınıf matematik 1. yazılı senaryoları yazımıza bakabilirsiniz.
4. Tema: Geometrik Nicelikler - 20 saat
- MAT.5.4.1. Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu verildiğinde kenar uzunluklarını yorumlayabilme
- MAT.5.4.2. Birim karelerden yola çıkarak dikdörtgenin alanını değerlendirebilme
- MAT.5.4.3. Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanının ölçüsü verildiğinde çevre uzunluğunu, çevre uzunluğu verildiğinde alanını yorumlayabilme
- MAT.5.4.4. Dikdörtgenin çevre uzunluğu ve alanı ile ilgili problemleri çözebilme
Bu temanın inceliği ters yönlü düşünmek: çevresi 20 cm olan bir dikdörtgenin kenarları ne olabilir? Tek cevap yok; aynı çevreye sahip birden çok dikdörtgen bulunur. Bu tip açık uçlu soruda öğrencinin olası bütün durumları sistemli biçimde yazması beklenir.
5. Tema: İstatistiksel Araştırma Süreci - 24 saat
- MAT.5.5.1. Kategorik veri ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme
- MAT.5.5.2. Başkaları tarafından oluşturulan kategorik veriye dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları tartışabilme
Sütun, nokta ve daire grafiği ile sıklık değeri. Öğrenci kendi sorusunu sorup sınıfta veri topluyor; sonra başkasının yorumunu eleştiriyor.
6. Tema: Veriden Olasılığa - 9 saat
- MAT.5.6.1. Herhangi bir olayın olasılığının 0 (imkânsız) ile 1 (kesin) arasında (0 ve 1 dâhil) olduğunu (olasılık spektrumu) yorumlayabilme
- MAT.5.6.2. Olayları az ya da çok olasılıklı şeklinde yapılandırabilme
Öznel olasılık: hesap yok, sezgi var. Yarın yağmur yağması mı daha olası, güneşin doğması mı? Olayları 0 ile 1 arasındaki bir çizgiye yerleştirmek bu temanın işi.
İlkokuldan Gelirken En Çok Nerede Zorlanılıyor?
Deneyimimize göre üç nokta öne çıkıyor:
- Çok adımlı problemler (MAT.5.1.2): okuduğunu anlama zayıfsa matematik değil Türkçe sorunu gibi görünür.
- Kesir karşılaştırma (MAT.5.1.4): payı büyük olan kesrin büyük olduğu yanılgısı.
- Araçla çizim (MAT.5.3.1-5.3.3): açıölçeri ters okumak, pergeli sabit tutamamak. Basit ama puan kaybettiren bir beceri.
Evde Kontrol Yöntemi
Her tema bitiminde çıktıları yüksek sesle okuyun ve çocuğunuzdan her biri için bir örnek isteyin. Geometri temasında örnek yerine çizim isteyin: bir açıyı ölçsün, bir üçgeni pergelle kursun. Yapamadığı çıktıyı not edin; iki tema üst üste aynı not birikiyorsa destek zamanı gelmiştir. Bu konuyu 5. sınıf matematik özel ders yazımızda ele aldık.
Sonuç
5. sınıf matematik 7 tema, 23 öğrenme çıktısı ve 172 ders saatinden oluşuyor. Geometri bu yılın en ağır bölümü, kesirler ise sonraki iki yılın temeli. Çıktıların çoğu bir şeyi yapmanın yanında açıklamayı da istiyor; evde de 'doğru mu' yerine 'nasıl buldun' diye sormak programın mantığına en uygun kontrol.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026. Öğrenme çıktısı kodları, ifadeleri, tema adları ve ders saatleri MEB'in tymm.meb.gov.tr adresinde yayımladığı 5. sınıf matematik öğretim programı tema sayfalarından alınmıştır; açıklamalar ve çalışma önerileri Arc Akademi'ye aittir. Güncel hâli için resmî kaynağı esas alınız.
Sıkça Sorulan Sorular
5. sınıf matematikte kaç kazanım var?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programında 5. sınıf matematikte 7 tema altında 23 öğrenme çıktısı var. Yıllık ders saati 172; en uzun tema 38 saatle Geometrik Şekiller.
5. sınıf matematik 1. yazılısı hangi konulardan?
ODSGM'nin 10 Eylül 2026'da yayımladığı konu-soru dağılım tablosuna göre 5. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısındaki sorular geometrik şekiller temasından geliyor. Okul hangi senaryoyu seçerse o senaryonun dağılımı geçerli olur.
5. sınıfta olasılık var mı?
Var, ama hesaplama yok. Veriden Olasılığa temasında öğrenciler olayların 0 ile 1 arasında bir olasılığa sahip olduğunu yorumluyor ve olayları az ya da çok olasılıklı diye sınıflandırıyor.
Matematik dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Matematik dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.
