7. sınıf fen bilimleri, 2026-2027'de yeni programla Uzay Çağı ünitesiyle açılıyor. İlk yazılı genellikle bu üniteyi ve okullara göre Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim ünitesinin başını kapsar. İkinci ünitenin ilk konusu olan kütle ve ağırlık ayrımı, ortaokul fiziğinin en temel ve en sık karıştırılan kavram çiftidir. Kesin kapsamı ders öğretmeni ve okulun yıllık planı belirler; aşağıdaki liste kasım başına kadar genellikle işlenmiş olan konulara dayanır.
Kapsamdaki Konular
- Güneş sistemi ve gök cisimleri
- Uzay araştırmaları ve uzay teknolojileri
- Uzay teknolojilerinin günlük hayattaki karşılıkları
- Okula göre: kütle ve ağırlık, kuvvet
Ünitelerin tamamı: 7. sınıf fen bilimleri yeni müfredat konuları.
Açık Uçlu Örnek Sorular
Soru 1: Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojilerin günlük hayatta kullanıldığı iki örnek yazınız. Örnek cevap: Uydular sayesinde hava durumu tahminleri yapılır; uydu tabanlı konum belirleme sistemleri telefonlardaki harita ve yol tarif uygulamalarında kullanılır. Uydu iletişimiyle televizyon yayınları ve iletişim sağlanır.
Soru 2: Kütle ile ağırlık arasındaki farkı birimleri ve ölçüm araçlarıyla açıklayınız. Cevap: Kütle, bir cismin madde miktarıdır; bulunduğu yere göre değişmez, kilogram ile ifade edilir ve eşit kollu terazi ile ölçülür. Ağırlık, cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir; bulunduğu yere göre değişir, newton ile ifade edilir ve dinamometre ile ölçülür.
Soru 3: Dünya'da kütlesi 60 kg olan bir astronot Ay'a gittiğinde kütlesi ve ağırlığı nasıl değişir? Cevap: Kütlesi değişmez, yine 60 kg'dır. Ay'ın çekim kuvveti Dünya'nınkinden yaklaşık altı kat az olduğu için ağırlığı Dünya'dakinin yaklaşık altıda biri olur.
Soru 4: Bir uzay aracının neden roketle fırlatıldığını tahmin ederek açıklayınız. Örnek cevap: Dünya'nın çekim kuvvetini yenip uzaya ulaşabilmek için çok büyük bir itme kuvveti gerekir; roketler bu kuvveti sağlar. Bu tür tahmin sorularında gerekçeli ve bilimsel olarak mantıklı her cevap puan alır.
Yeni programda yazılılar büyük ölçüde açık uçlu sorulardan oluşuyor: öğrenci cevabı kendisi yazıyor ve çözüm yolundan ya da gerekçesinden kısmi puan alabiliyor. Bu formatın mantığını Maarif Modelinde açık uçlu yazılılar yazısında anlattık.
Sık Yapılan Hatalar
- Kütle ve ağırlığı aynı kavram sanmak; 'ağırlığım 60 kg' gibi günlük dil kullanımını sınava taşımak.
- Ay'da kütlenin de azaldığını yazmak.
- Uzay teknolojisi örneklerini gerekçesiz, tek kelimeyle yazmak.
Nasıl Çalışılmalı?
Uzay Çağı yılın en ilgi çekici ünitesidir; bu ilgiyi fırsat bilin. Bir uzay haberini ya da belgeselini izleyip öğrendiklerini beş cümleyle yazmak hem ünitenin içeriğini hem yazma becerisini geliştirir. Kütle-ağırlık ayrımı için iki sütunlu bir tablo hazırlayın: tanım, birim, ölçüm aracı, yere göre değişir mi? Bu tablo ikinci ünitenin tamamında ve 8. sınıftaki basınç konusunda işinize yarar. Genel yöntem için ortaokul fen bilimleri nasıl çalışılır yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç
7. sınıf fen ilk yazılısında uzay araştırmaları, uzay teknolojileri ve kütle-ağırlık ayrımı öne çıkar. Kavramları tabloyla ayıran ve tahmin sorularında gerekçe yazan öğrenci bu yazılıda rahat eder. Tüm derslerin kapsamı: 7. sınıf 1. dönem 1. yazılı konuları.
Arc Akademi olarak 5-8. sınıf öğrencilerine birebir online özel ders ve koçluk veriyoruz. Yazılı öncesinde kapsamdaki konuları birebir tekrar ediyor, açık uçlu soru formatında yazma alıştırması yaptırıyoruz. Öğrencinizin durumunu ücretsiz tanışma görüşmesinde birlikte değerlendirebilir, ayrıntıları özel ders sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Son güncelleme: 25 Eylül 2026. Tema ve ünite adları MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarına dayanmaktadır (tymm.meb.gov.tr). Yazılı tarihleri ve kapsamı okul tarafından duyurulur; ortak yazılı sınavlar için MEB'in yayımladığı kılavuzu esas alınız.
Sıkça Sorulan Sorular
7. sınıf fen 1. yazılıda hangi konular çıkar?
Yeni programda genellikle Uzay Çağı ünitesi kapsama girer: Güneş sistemi, uzay araştırmaları ve uzay teknolojilerinin günlük hayattaki karşılıkları. Okullara göre Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim ünitesinin başı, yani kütle ve ağırlık konusu da eklenebilir.
Kütle ile ağırlık arasındaki fark nedir?
Kütle bir cismin madde miktarıdır, yere göre değişmez, kilogramla ifade edilir ve eşit kollu terazi ile ölçülür. Ağırlık cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir, yere göre değişir, newtonla ifade edilir ve dinamometre ile ölçülür.
Ay'da kütle değişir mi?
Hayır. Kütle bulunulan yere göre değişmez. Ay'ın çekim kuvveti Dünya'nınkinden yaklaşık altı kat az olduğu için değişen ağırlıktır; Ay'daki ağırlık Dünya'dakinin yaklaşık altıda biridir.
Fen Bilimleri dersinde birebir destek ister misiniz?
Uzman eğitmenlerimizle Fen Bilimleri dersindeki eksikleri kapatın, notları yükseltin.