İlkokulda ders çalışma düzeninin büyük kısmını sınıf öğretmeni kurardı. Tek bir öğretmen, her gün aynı sınıf, ödevleri tek elden takip eden bir sistem. 5. sınıfta bu yapı bir anda değişir: sekiz dokuz farklı öğretmen, her biri farklı beklentiyle, farklı günlerde, farklı ödevler verir. Takip sorumluluğu çocuğa geçer.
Bu geçiş kendiliğinden olmaz. 5. sınıfta ders çalışma düzeni bilinçli olarak kurulmalı ve yıl boyunca adım adım çocuğa devredilmelidir. Bu yazıda o düzenin nasıl kurulacağını anlatıyoruz.
5. Sınıfta Çalışma Ne Demek?
5. sınıf öğrencisi için ders çalışma, lise öğrencisininkine benzemez. Uzun saatler masada oturmak ya da yüzlerce soru çözmek değildir. Bu yaşta çalışmanın dört bileşeni vardır:
- Ödev: Öğretmenlerin verdiği görevlerin zamanında yapılması.
- Günlük tekrar: O gün işlenen derslerden birinin kısaca gözden geçirilmesi.
- Okuma: Her gün düzenli kitap okuma.
- Hazırlık: Ertesi günün çantası ve varsa yaklaşan yazılı ya da proje için küçük adımlar.
Bu dördü birlikte günde 45-60 dakika tutar. 5. sınıf için bu süre yeterlidir. Daha uzun süre çoğu zaman verimsiz geçer ve çocuğun ders çalışmaya karşı olumsuz bir tutum geliştirmesine yol açar.
Örnek Günlük Akış
Okuldan 15.30'da eve gelen bir 5. sınıf öğrencisi için örnek bir akış:
- 15.30-16.30: Dinlenme, ara öğün, serbest zaman. Ekran dahil olabilir ama süresi belli olmalı.
- 16.30-16.40: Ajandaya bakma. O gün hangi ödevlerin verildiğini listeleme.
- 16.40-17.20: Ödevler. Zor olandan başlanır.
- 17.20-17.30: Kısa mola.
- 17.30-17.45: Günlük tekrar. O gün işlenen bir dersin konusunu kitaptan okuma ve bir iki cümleyle anlatma.
- Akşam yemeğinden sonra: 20 dakika kitap okuma.
- Yatmadan önce: Ertesi günün çantasını hazırlama.
Bu akış bir örnek; saatler aileden aileye değişir. Değişmemesi gereken şey sıralamadır: önce dinlenme, sonra ajanda, sonra ödev, sonra tekrar. Farklı sınıflar ve profiller için örnek haftalık programlar görmek isterseniz ortaokul haftalık ders programı örneği yazımıza bakabilirsiniz.
Düzenin Temeli: Ajanda
5. sınıfta en çok yaşanan sorun, çocuğun hangi dersten ne ödev olduğunu bilmemesidir. Çözüm basit: her dersin sonunda ödev ajandaya yazılır. İlk haftalarda bunu unutacaktır; her akşam ajandayı birlikte kontrol etmek alışkanlığı oturtur.
Ajanda sisteminin nasıl kurulacağını ve unutkanlıkla nasıl başa çıkılacağını ödev ve materyal unutkanlığı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Çalışma Yeri
Her gün aynı yerde çalışmak, beyne 'şimdi ders zamanı' sinyali verir. Masanın üzerinde yalnızca o anki derse ait malzemeler olmalı. Telefon ve tablet çalışma sırasında başka bir odada durmalı. Çalışma ortamının nasıl hazırlanacağını evde ders çalışma ortamı yazımızda anlattık.
Veli Desteği: Kademeli Azaltma
5. sınıfta velinin rolü yıl içinde değişmelidir. Başta yanında olmak, yıl sonunda uzaktan takip etmek hedeftir.
- Eylül-ekim: Veli ajanda kontrolüne ve ödev başlangıcına eşlik eder. Çocuk ödevi yaparken aynı odada ama kendi işiyle meşgul olabilir.
- Kasım-aralık: Veli ajandayı çocukla birlikte kontrol eder ama ödev sırasında odada durmaz. Ödev bitince kontrol eder.
- Ocak-mart: Çocuk ajandayı kendisi kontrol eder, veli yalnızca akşam kısaca sorar.
- Nisan-haziran: Veli haftada bir iki kez genel bir kontrol yapar.
Bu kademeli geçiş, 6. sınıfa bağımsız çalışabilen bir öğrenci olarak başlamayı sağlar. Çocuğa ödevi siz yaptırırsanız, ya da onun yerine yaparsanız, bu geçiş hiç gerçekleşmez.
İlk Üç Ayın Hedefleri
5. sınıfta ilk üç ay için akademik hedef değil, alışkanlık hedefi koyun:
- Eylül: Her gün ajandaya bakmak ve çantayı akşamdan hazırlamak.
- Ekim: Ödevleri hatırlatma olmadan başlatmak ve her gün 20 dakika okumak.
- Kasım: Her akşam bir dersin konusunu kısaca tekrar etmek ve yazılı tarihlerini ajandaya yazmak.
Üç ayın sonunda bu alışkanlıklar yerleşmişse, 5. sınıfın en önemli işi yapılmış demektir. Notlar ve akademik başarı bu temel üzerinde kendiliğinden gelir.
Sık Yapılan Hatalar
- İlkokuldaki gibi her ödevi veliyle birlikte yapmak.
- Günde iki üç saatlik çalışma beklemek.
- Ek test kitabı ve soru bankasıyla çocuğu erken yüklemek.
- Ders çalışmayı ceza olarak kullanmak: 'Yaramazlık yaptın, bir saat daha çalışacaksın.'
- Hafta sonunu tamamen ders çalışmaya ayırmak ya da tamamen boş bırakmak.
Sonuç
5. sınıfta ders çalışma düzeni dört bileşenden oluşur: ödev, günlük tekrar, okuma ve hazırlık. Toplamda günde 45-60 dakika yeterli. Düzenin temeli ajanda ve sabit bir çalışma yeri; velinin rolü ise yıl içinde kademeli olarak azalmalı. İlk üç ayda akademik değil alışkanlık hedefleri koyan aile, çocuğunu ortaokulun geri kalanına hazırlamış olur.
Arc Akademi'de 5. sınıf öğrencilerimizin çalışma düzenini kurmalarına birebir destek oluyoruz. Bilgi için ücretsiz tanışma görüşmesi planlayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
5. sınıf öğrencisi günde kaç saat ders çalışmalı?
5. sınıf öğrencisi için ödev, günlük tekrar, okuma ve ertesi güne hazırlık dahil günde 45-60 dakika yeterlidir. Daha uzun süreler bu yaşta genellikle verimsiz geçer ve ders çalışmaya karşı olumsuz tutum oluşturabilir.
5. sınıfta veli ödevlere ne kadar yardım etmeli?
Yılın başında veli ajanda kontrolüne ve ödevin başlatılmasına eşlik edebilir, ancak desteğin yıl içinde kademeli olarak azalması gerekir. Hedef, yıl sonunda çocuğun ödevlerini hatırlatma olmadan kendisinin takip edebilmesidir.
5. sınıfta test kitabı alınmalı mı?
5. sınıfın ilk aylarında ek test kitabı genellikle gerekli değildir. Öncelik ders kitabı, düzenli ödev ve günlük okumadır. Ek kaynak, çalışma düzeni oturduktan sonra ve ihtiyaç duyulan derste düşünülebilir.
Düzenli koçluk desteğiyle verimi artırın
Haftalık koçluk görüşmeleriyle çalışma planı, motivasyon ve zaman yönetimi konularında birebir destek alın.
