Sosyal medya düzenlemesi denince akla ilk olarak 15 yaş altı yasağı geliyor. Ama yönetmeliğin aileleri en uzun süre etkileyecek kısmı, 15-18 yaş arasındaki gençler için getirilen ayrı hesap türü. 8. sınıfın sonundan lise son sınıfa kadar uzanan bu dönemde gençler sosyal medyayı kullanabilecek ama yetişkinlerle aynı ayarlarla değil. 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek kuralların ne olduğunu ve aileye nasıl yansıyacağını anlatıyoruz.
Ayrıştırılmış Hesap Nedir?
Yönetmelik, platformların 15-18 yaş grubuna varsayılan olarak "ayrıştırılmış" bir hizmet sunmasını istiyor. Bu, gencin hesabının yetişkin hesaplarından farklı ve daha korumalı ayarlarla çalışması demek. Ayarlar kullanıcının tercihine bırakılmıyor, varsayılan olarak geliyor. Haberlere yansıyan başlıca kurallar şunlar:
- Hesap gizli olacak: profil herkese açık yapılamayacak, gizlilik ayarları en yüksek düzeyde başlayacak.
- Takipçi ve takip edilen listelerini yalnızca hesap sahibi görecek.
- Mesaj yalnızca karşılıklı takipleşilen ya da gencin takip ettiği hesaplardan gelebilecek; okundu bilgisi gösterilmeyecek.
- Canlı yayın kapalı olacak.
- Profilleme ya da davranışa dayalı kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
- Genç hesaplar kişi eşleştirme ya da "takip etmek isteyebileceğin kişiler" önerilerinde gösterilmeyecek.
- Bağımlılık yaratan özellikler sınırlandırılacak; bazı kaynaklarda sonsuz kaydırma bu kapsamda örnek olarak geçiyor.
- Gönderi, profil fotoğrafı ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını zorlaştıran teknik önlemler alınacak.
Bu Kurallar Neyi Hedefliyor?
Kuralların her biri bilinen bir riske karşılık geliyor. Gizli hesap ve öneri yasağı, tanımadık yetişkinlerin gence ulaşmasını zorlaştırıyor. Mesaj kısıtlaması istenmeyen mesajları ve tacizi azaltmayı amaçlıyor. Canlı yayın yasağı, anlık ve geri alınamaz paylaşımların önüne geçiyor. Ekran görüntüsü önlemi, siber zorbalığın en yaygın biçimi olan görüntünün izinsiz yayılmasını hedefliyor. Kişiselleştirilmiş reklam yasağı ise gencin davranışlarının ticari olarak profillenmesini sınırlıyor.
Bakan Yusuf Tekin'in ekim ayında akran zorbalığının dijital platformlardan beslendiğine dikkat çekmesi, bu kuralların okul tarafından da önemsendiğini gösteriyor. Siber zorbalıkla ilgili ayrıntılı rehber için siber zorbalık yazımıza bakabilirsiniz.
Kurallar Neyi Çözmez?
Varsayılan ayarlar güçlü bir başlangıç ama her şeyi çözmüyor. Gencin takip ettiği hesaplardan gelen içerik, arkadaş grubundaki baskı, uzun kullanım süresi ve kıyaslama kaygısı bu kurallarla doğrudan değişmez. Ayrıca bu kurallar platformun kendi hizmetinde geçerli; oyun içi sohbetler ya da farklı uygulamalar arasında taşınan içerik için ek dikkat gerekir. Yani aile tarafındaki konuşma ve ev düzeni hâlâ belirleyici.
Aileye Yeni Araçlar: Ebeveyn Denetimi
Yönetmelik, platformlardan 15-18 yaş grubundaki hesaplar için ebeveyn denetimi araçları sunmasını da istiyor: kullanım süresini sınırlama, harcama limiti belirleme, konum paylaşımını yönetme, ücretli üyelik ve satın almaları onaylama. Bu araçların gencin mahremiyetine orantılı, yönlendirici nitelikte olması gerektiği de vurgulanıyor. Araçların nasıl kullanılabileceğini ve nerede durmak gerektiğini ebeveyn denetimi rehberimizde anlattık.
18 Yaşına Girince Ne Olacak?
Belirteç kullanıcının 18 yaş eşiğini aşıp aşmadığını da taşıdığı için, genç 18 yaşını doldurduğunda yeniden doğrulama yaparak standart hesaba geçebilecek. Bu geçişin otomatik mi yoksa kullanıcının yeniden belirteç yüklemesiyle mi olacağı platformların uygulamasıyla netleşecek.
Ortaokul Velisi İçin Pratik Öneriler
- 14 yaşındaki bir çocuğunuz varsa, 15 yaşına girdiğinde hesap açmak isteyeceğini bugünden konuşun. Doğum gününde aniden açılan bir hesap yerine, birlikte kurulan ayarlarla başlayan bir hesap çok daha sağlıklı olur.
- Gizli hesabın "güvenli" anlamına gelmediğini anlatın. Takip isteğini kabul etmek, kapıyı açmak demek.
- Ekran görüntüsü önlemine rağmen bir içeriğin başka yollarla yayılabileceğini konuşun: paylaşılan her şey kalıcı olabilir.
- LGS yılındaki 8. sınıf öğrencisi için sosyal medya ile çalışma saatlerinin nasıl ayrılacağını 8. sınıf ve sosyal medya yazımızda ele aldık.
Sonuç
15-18 yaş kuralları, sosyal medyayı tamamen yasaklamak yerine daha korumalı bir kullanım çerçevesi kuruyor. Bu çerçevenin işe yaraması, gencin kuralların nedenini anlamasına ve evde açık bir konuşma ortamı bulunmasına bağlı. Bu yazı 17 Ekim 2026 itibarıyla yayımlanan yönetmelik ve haberlere dayanıyor; platformların uygulama ayrıntıları için resmî duyuruları takip edin.
Sıkça Sorulan Sorular
15-18 yaş arası gençler sosyal medya kullanabilecek mi?
Evet. 15 yaşını dolduran gençler e-Devlet ile yaş doğrulaması yaparak hesap kullanabilecek, ancak hesapları gizli olacak, canlı yayın kapalı olacak ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
15-18 yaş arası hesaplara kimler mesaj atabilecek?
Haberlere yansıyan yönetmelik ayrıntılarına göre mesajlar yalnızca karşılıklı takipleşilen ya da gencin takip ettiği hesaplardan gelebilecek ve okundu bilgisi gösterilmeyecek.
Veli 15-18 yaş arasındaki çocuğunun hesabını kontrol edebilecek mi?
Yönetmelik platformlardan kullanım süresi sınırı, harcama limiti, konum paylaşımı yönetimi ve satın alma onayı gibi ebeveyn denetimi araçları sunmasını istiyor. Bu araçların gencin mahremiyetiyle orantılı olması gerektiği de belirtiliyor.
Çocuğunuz için doğru başlangıcı yapın
Ücretsiz deneme dersi ve danışmanlıkla çocuğunuza en uygun programı birlikte belirleyelim.