Birkaç yıldır ortaokul ve liselerde her dönemin ilk yazılıları, okulun kendi hazırladığı sorularla değil, MEB tarafından hazırlanan ve Türkiye genelinde aynı gün, aynı saatte uygulanan ortak sınavlarla yapılıyor. Pek çok veli bu sınavı ilk kez duyduğunda ya paniğe kapılıyor ya da sıradan bir yazılı sanıp önemsemiyor. İkisi de doğru değil. Bu rehberde ortak yazılı sınavların ne olduğunu, ortaokulda nasıl uygulandığını ve nasıl hazırlanılacağını anlatıyoruz.
Ortak Yazılı Sınav Nedir?
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar, MEB'in Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve tüm Türkiye'de eş zamanlı uygulanan yazılılardır. Amaç, aynı sınıf düzeyindeki öğrencilerin aynı ölçütle değerlendirilmesi ve okullar arası ölçme farklarının azaltılmasıdır. Ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıflar bu uygulamanın kapsamındadır.
Bu sınav ayrı bir sınav değildir; dönemin birinci yazılısının yerine geçer. Yani öğrenci fazladan bir sınava girmez, girdiği yazılının sorularını okulu değil Bakanlık hazırlar. Uygulama okulda, kendi sınıfında ve normal ders saatinde yapılır.
Notlar Karneye Nasıl İşleniyor?
Ortak yazılı sınavdan alınan puan, o dersin dönem içindeki yazılı notlarından biri olarak e-Okul'a işlenir ve dönem puanının hesabına diğer notlarla birlikte girer. Yani bu sınav, öğrencinin karne notunu doğrudan etkiler. Ortaokulda dönem puanının önemi ise yalnızca karneyle sınırlı değildir: 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanları, LGS yerel yerleştirme sürecinde kullanılan puanın parçasıdır.
Bu nedenle ortak yazılıları küçümsemek yanlıştır. Öte yandan tek bir sınav dönem puanının tamamını belirlemez; dönemde başka yazılılar ve performans çalışmaları da bulunur. Kötü geçen bir ortak yazılı telafi edilebilir, ancak süreklilik gösteren düşük notlar telafi edilemez.
Sorular Nasıl? Neden Zor Bulunuyor?
Ortak sınav soruları, okul yazılılarına kıyasla genellikle daha uzun metinli, senaryo temelli ve birden fazla kazanımı birlikte ölçen bir yapıdadır. Öğrenciler çoğunlukla soruların zorluğundan değil, formatın alışılmadık olmasından şikâyet eder: metin uzundur, soru dolaylı sorulmuştur ve süre kısıtlıdır. Bu format, LGS'deki yeni nesil sorularla aynı mantığa dayanır.
İşte bu, ortak sınavların en değerli tarafıdır. 5, 6 ve 7. sınıf öğrencisi, LGS'yi yıllar öncesinden tanımış olur. 8. sınıf öğrencisi içinse her ortak yazılı, LGS formatında ücretsiz bir provadır. Bu gözle bakıldığında ortak sınavlar bir yük değil, erken bir avantajdır.
Sınav Takvimi ve Kılavuz
2026-2027 eğitim öğretim yılında birinci dönem 14 Eylül 2026'da başlayıp 22 Ocak 2027'de, ikinci dönem ise 8 Şubat 2027'de başlayıp 25 Haziran 2027'de sona eriyor. Ortak yazılılar geçmiş yıllarda birinci dönemde Kasım-Aralık, ikinci dönemde Mart-Nisan aylarında uygulandı. Her sınav dönemi öncesinde MEB, hangi derslerin hangi gün ve saatte sınav olacağını ve kapsanacak kazanımları içeren bir kılavuz yayımlıyor.
Bu kılavuz, hazırlıkta en çok işe yarayan belgedir çünkü sınavın hangi konuları kapsayacağını açıkça yazar. Sınavdan iki-üç hafta önce kılavuzu okuyup kapsam dışı konuları eleyen bir öğrenci, boşuna çalışmaktan kurtulur. Kesin tarihler için okulun duyurularını ve meb.gov.tr ile odsgm.meb.gov.tr adreslerini takip edin.
Nasıl Hazırlanılır?
Birinci adım, sınav kapsamındaki kazanımları listelemektir. İkinci adım, her ders için o kazanımlara ait defter ve ders kitabı üzerinden hızlı bir tekrar yapmaktır; ortak sınav müfredat dışına çıkmaz, bu yüzden ders kitabı en güvenilir kaynaktır. Üçüncü adım, format alıştırmasıdır: uzun metinli, yeni nesil örnek sorular çözmek. MEB'in yayımladığı örnek sorular bu iş için birebirdir.
Kaçınılması gereken en yaygın hata, sınavdan bir gece önce tüm dönemi tekrar etmeye çalışmaktır. Kapsam geniş olduğu için bu yöntem işe yaramaz. Bunun yerine sınav haftasına iki hafta kala günde 30-40 dakikalık planlı tekrar, hem daha az yorucudur hem çok daha etkilidir.
Velilerin Tutumu
Ortak sınavı çocuğa bir tehdit gibi sunmak, ilk kez sınav formatıyla karşılaşan 5. sınıf öğrencisinde gereksiz kaygı yaratır. Doğru çerçeve şudur: bu, öğrendiklerimizi Türkiye genelindeki diğer öğrencilerle aynı soruyla ölçen bir uygulama; iyi geçerse sevinelim, kötü geçerse eksiği görüp kapatalım. Sonuç geldiğinde notu değil, yanlışların hangi konularda yoğunlaştığını konuşun.
Ayrıca ortak sınav sonuçları, okul içi başarının yanıltıcı olabildiği durumlarda gerçek tabloyu gösteren ender ölçümlerden biridir. Okulda 90 alan bir öğrenci ortak sınavda zorlanıyorsa, bu bir başarısızlık değil; kapatılması gereken bir eksiğin erken haberidir.
Sonuç
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar, ortaokul öğrencisi için hem karne notunu etkileyen gerçek bir yazılı hem de LGS formatına erkenden alışma fırsatıdır. Kılavuzu takip etmek, kazanım listesine göre çalışmak ve yeni nesil soru formatına alışmak hazırlığın tamamıdır. Arc Akademi olarak ortaokulun her kademesinde ortak sınav öncesi konu tekrarı ve yeni nesil soru çalışmasıyla destek veriyor, sınav sonrası yanlış analiziyle eksikleri birebir online derslerde kapatıyoruz.
Son güncelleme: 31 Temmuz 2026. 2026-2027 ortak yazılı sınav tarihleri ve kılavuzları MEB tarafından yayımlandığında bu içerik güncellenecektir. Resmî bilgi için meb.gov.tr ve odsgm.meb.gov.tr adreslerini esas alınız.
Ortak yazılı sınavlar hangi sınıflara uygulanıyor?
Ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıflar ile lise kademesindeki sınıflar kapsamdadır. Sınav ayrı bir sınav değildir; dönemin birinci yazılısının yerine geçer ve Türkiye genelinde aynı gün eş zamanlı uygulanır.
Ortak yazılı notu karneye işleniyor mu?
Evet. Alınan puan o dersin yazılı notlarından biri olarak e-Okul'a işlenir ve dönem puanının hesabına girer. Ortaokulda 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanları LGS yerel yerleştirmede kullanıldığı için bu notların önemi karneyle sınırlı değildir.
Ortak sınava nasıl hazırlanılır?
MEB'in yayımladığı kılavuzdaki kazanım listesine göre çalışın, ders kitabı ve defter üzerinden tekrar yapın ve mutlaka uzun metinli yeni nesil örnek sorular çözün. Sınav haftasına iki hafta kala günde 30-40 dakikalık planlı tekrar, gece yapılan toplu tekrardan çok daha etkilidir.
Çocuğunuz için doğru başlangıcı yapın
Ücretsiz deneme dersi ve danışmanlıkla çocuğunuza en uygun programı birlikte belirleyelim.